Devlet  Milli Güvenlik Ajansı’nın başarılı operasyon sonucu  Milli Tarih müzesine  M.Ö. 3 bin  asırlık  hazine getirildi. Değerli eşyalar 15 bin altın boncuk ve değişik  şekillerde diğer küçük türlerinden oluşuyor. Tahminlere göre  üç ayrı  kolyenin parçalarıdır. Müze müdürü  Bojidar Dimitrov Troya savaşından 1 500 yıl daha eski olduklarını iddia ediyor:

‘Bilimsel değeri çok büyük. Bulgar tarihinin bazı boşluklarını  dolduruyor. Bu buluş da aynı Varna hazinesi, ki bu dünyada işlenmiş en eski altındır ve Vılçetrın hazinesinden de anlaşılıyor ki bu topraklarda Bulgaristan topraklarında çok gelişmiş bir medeniyet yaşamıştır. O sıralarda bu medeniyet Avrupa kıtasında değildir. Bizim topraklar Avrupa ve Asya arasında bir bağ oluşturur. Asya’nın Mezopotamya topraklarında ilk kez yüksek insan medeniyeti gelişmiştir. İşte bu medeniyet Bulgar topraklarına basmış ve buradan bir sonraki bin yıllık dönemde Avrupa’ya aktarılmıştır.’

Tahminlere göre bu hazine Karlovo yakınlarında bulunmuş. Bundan bir zaman önce arkeolog Martin Hristov benzer altın eser bulmuştu. Kazı sonucu bulduğu iki altın kolye yeni boncuklarla beraber gösterildi. Ülke içinde benzer buluşlar var mı diye sorduk Hristov’a:

‘Aynısı Rupite bölgesinde var. Yaklaşık 160 tane. Benzer eşya Küstendil’in Kraişteto bölgesinden de bulundu. Orada Struma nehrinin suyunda bulundular. 90 yıllarda sulardan çıkarıldılar. Benzer bir eser Truva’da arkeolog Şliman da bulmuştu. Bu eserleri yaratan insanlar için ne düşünmeliyiz: ‘Önce buradan başlamalıyız. Bronz dönem metal ile deneme dönemidir. İşte o zaman insan tarafından yapılan ilk alışım meydana gelir. Bakır ve arsenik arasında. Ondan sonra bakır ve kalay arasında yapılır ve bronz oluşur. Bu insanlar tabii gümüş ve altın ile de denemeler yapar. Anlaşılan teknolojik becerileri çok yüksekmiş. Bir ayrıntı daha. Bu küçük eşyalar çağdaş kuyumculara göre büyüteç olmayınca yapılamaz. O zamanlarda ise büyüteç yokmuş. İşte hazinenin bir bilmecesi daha.