Karadeniz sahilindeki betonlaşmaya ve alkol turizmine “hayır”. Bu konum arkasına başkent Sofya’nın üç okulunun öğrencileri duruyor. Gençler, Karadere’nin inşa edilmesi niyetlerine seçenek olan yenilikçi yatırım projeleri geliştirdi. Karadere, Karadeniz’in Bulgar sahilinin en korunmuş bölgesidir. Karadere’nin inşa edilmesi için ilk planlar 2007 yılındandır. Ama şans eseri onlar mali kriz yüzünden gerçekleşmedi. İnşa planlarına karşı çevreciler ve ülke genelinden insanlar protestolar yapıyor. Bu ilk bahar hükümet, Karadere’de “sayfiye niteliğinde büyük bir kompleks”in inşa edilmesini öncelik olarak belirledi. Konu, çok hassas olduğu ve toplumun büyük bir bölümünü ilgilendirdiği için öğrencilerin “Yenilikçi Kampı” sırasında üzerinde çalıştığı bir konu haline geldi. Bu etkinlik, Junior Achievement-Bulgaria’nın programları kapsamındaki orta okulda müteahhitlik eğitiminin bir parçasıdır. Sahilin gelişimi için seçenekler nedir acaba? Bunun için fikirlerini üç en iyi takım medyalar önünde tanıttı. Yarışmanın birincilerine göre Bulgaristan, Avrupa’da turizm için en güzel ve eşsiz yerlerden biridir, çünkü ülkemizde deniz, dağ, tarih ve kültür turizmi için imkanlar vardır. Bu yüzden öğrenciler, projesini geleneksel Bulgar kültürüne, halk müziğine ve tipik mutfağına dayanarak geliştirmiştir. 119. Orta Okulu’nda 11. sınıf öğrencisi İliya, “Yabancılar için bu egzotiktir” diye düşünüyor ve “Karadere inşa edilmeli mi?” sorusuna şu cevabı veriyor: “Beş yıldızlı otel, büyük diskolar, gazinolar ve yat limanı yapılması gerektiğini düşünmüyorum. Ama bence bu bölgenin ekonomisini canlandıracak bir şey yapılmalı. Yerlilere iş yaratılmalı. Bizim fikrimiz, tipik Bulgar stilinde olacak 100 ile 120 arasında evin inşa edilmesidir. Bu evler, bölgeden doğal materyallerden inşa edilecek, ulaşım için çok para harcanmayacak.”

Karadere’yi korumak için İliya ve takımında diğer arkadaşlarının öngördüklerine göre mümkün olduğu kadar az ağaç kesimi olmalı ve bölgenin en çok yüzde 15’i inşa edilmeli.

119. Orta Okulu’nun 11. sınıf öğrencisi olan ve yarışmada ikinci olan takımdan Georgi Naçkov ise şunları açıkladı: “Bizim fikrimiz, elektrik enerjisini kendi üretecek eko evler inşa etmektir. Eko evler, küçük olacak ve çevrenin dengesini bozmamak için suda bulunacaktır. Doğadan materyaller kullanılacak – mesela en kaliteli materyal olan tahta ve her yerde bulunan ve kolayca elde edilen taş. Ayrıca bu bölgede benzin kullanılmayacak. Araçlar belli bir yere kadar gidebilecek, oradan ise elktrikli otomobiller kullanılacak. Sandallar bile elektrikli olacak ve şimdi olduğu gibi yakıta bağlı olmayacak. Projemize küçük su temizleme tesisinin inşaatı da dahil edilmiştir. Lokanta da olacak. İnsanları geçmişe geri getirebilen şeyler, Bulgar halk geleneklerini ve kültürünü tanıtacağız.”

Yarışmada üçüncü sırada olan takımın fikrine göre ise bu bölgede ağaçlar kesilmemeli, kökünden çıkarılmalı ve arkasından kış bahçesinde dikilmeli. Tsvetelin Bonev’e göre böylece belde, sadece üç ay değil yıl boyunca çalışabilecek.

Junior Achievement-Bulgaria’nın İcra Müdürü Vera Petkançin ise şunları anlattı: “Çocukların, ekoloji konusundaki görüşlerine tamamen katılıyorum. Gençlerin “Slınçev Bryag”daki gibi alkol turizmini tamamen reddettiğinden memnun oldum. Onlar, Bulgaristan’ın öyle bir imajı olmasını istemiyor. Onlar, Bulgaristan’da başka bir turizm türünün gelişmesini istiyor. Bütün katılan takımlar bundan yana çıktı ve bu doğrultuda projeler geliştirdi. İşin güzel yanı, “çevreyi temiz tutmak istiyoruz” gibi sloganlardan başka ekolojik ulaşım, su temizleme tesisleri ve saire için imkanlar olmasıdır. Öğrenciler, internette de araştırma yapmıştır, danışmaların yardımından da faydalanmıştır. Müteahhitlik açısından bazı şeyler iyileştirilebiliyordu. Projelerin mali tarafı daha çok aydınlık kazanmalı. Yani gelirler nereden gelecek, harcamaların karşılanması için yetecek mi gibi sorulara daha cevap verilmeli. Ama önemli olan, bütün vizyonun ve turizm için anlayışın değişmesidir. Bence bunun zamanı artık gelmiştir.”

Çeviri: Rayna İvanova