Yaban bitki ve hayvan türleri açısından Bulgaristan’ın en zengin yerlerinden biri olan Kresna geçidi, “Natura 2000” ağına dahil olup Birdlife İnternational örgütüne göre önemli bir ornitoloji bölgesidir.

Vahşi kuşların sürülere saldırılarından dolayı hayvan sahipleri tarafından zehir kullanımının yaygın olması nedeni ile ülkemizde bundan 60 yıl önce yok olan bir kuş türü olan kızıl akbaba kolonisinin Kresna darboğazında yenilenmesi, Bulgar çevrecileri için büyük bir başarı olmuştu. Geçen yılın Ağustos ayının sonunda düzenlenen bir basın toplantısında çevreciler Stara Planina ve Pirin dağlarında kızıl akbaba türünün başarı ile yenilenmiş olmasından dolayı gurur duyduklarını açıklamıştı. Bu sonuç Yeşil Balkanlar, Vahşi Doğa Fonu ve Vahşi Kuşları Koruma Derneğinin 15 yıl süren ortak çabaları sayesinde sağlanmıştı.

Devlet kuruluşları üç haftadır birbirini suçluyor, sivil toplum kuruluşları ise zehirin kaynağını bulmaya çalışıyorlar. Anlaşılan Kresna darboğazının en değerli tür ve habitatları barındıran Avrupa ağına dahil olması sorumlu kuruluşların tutumunu yeterince etkin kılmıyor.

“Vahşi hayvan saldırılarından mağdur olan insanların tazmin edilmesine yönelik mekanizmaların mevcut olmaması üzüntü vericidir. Böyle bir mekanizma sırf ayı ile ilgili eylem planında var. Oysa insan ve büyük vahşi hayvanlar arasındaki çatışmanın üstesinden gelinmesinin yolu budur, diyor Vahşi Doğa Fonu uzmanı Katerina Rakovska ve şunu da ekliyor: Bu durumda tek tepki sivil toplum örgülerinden geldi, STK’lar zehiri arayacak eğitimli bir köpek sağladılar. Soruşturma organları ve gerekli tetkiklerin yapılabileceği laburatuvarları bulunan sağlık kuruluşlarından ise hiçbir destek sağlanmadı”.

Bu olay, Bulgaristan’ın AB’nin çevre direktiflerine formalite olarak uymaya çalıştığını, fakat somut bir problem olduğunda kuruluşların tamamen etkisiz kaldırkları ve aralarında en basit bir koordinasyonun bile bulunmadığını açıkça ortaya koyuyor.

“Natura 2000 kapsamındaki toprakların yönetilmesine yönelik birkaç araç vardır. Bunlardan biri emirlerin çıkarılmasıdır. Maalesef yaban kuş türlerinin yaşam alanı olan topraklara dair bu türden emirler çıkarıldı. Emir olmayınca her ayrı proje veya programla ilgili uygunluk değerlendirmesi yapılmaktadır ve bu durum bir yandan idareye yük getiriyor, diğer yandan ise yatırımcılar için bilinmezlik yaratıyor”.

Bölgelerin yönetim planları ancak bu tür emirler çıktıktan sonra yapılıyor. Uzmanlardan oluşan bir ekip Natura 2000 topraklarında uygulanacak önlemlere ilişkin önerilerini artık sundu. Belgelerin hazırlanması için gereken tek şey siyasi iradedir. Hepimiz bu iradenin oluşmasını ve özel menfaatlere üstün gelmesini beklerken organizasyondaki kaostan dolayı çevrecilerin gayretleri sekteye uğrayacak hep. Aynen Kresna geçidindeki kızıl akbaba kuşlarının zehirlenmesi olayında olduğu gibi.

Fotoğraflar: BGNES

Çeviri:Tanya Blagova