Her yıl yüzlerce Bulgar, daha yüksek gelir ve hayat standartını yükseltmek amacıyla yurtdışına çalışmaya gidiyor. Bazıları hayallerini gerçekleştiriyor, bazıları ise iş sömürüsü çetelelerinin insan tacirlerinin tuzağına düşüyor. Uluslararası Çalışma Örgütü(ILO) verilerine göre dünya çapında 21 milyon kişi emek sömürüsü kurbanı olmuş. Güneydoğu Avrupa’da her 1000 kişiden 4’ü iş sömürüsü tuzağına düşmüş. “Çağdaş kölelik” adı verilen problem çok ciddi boyutlara ulaştı. Bu suç ağı genişledi ve en az iki ülkeyi kapsıyor.

“İnsan kaçakçılığıyla mücadele, kaçakçılık kurbanlarına destek ve entegrasyon Programı” koordinatörü Nikola Kondev “İş sömürüsü amaçlı insan kaçakçılığı insan haklarını ciddi ihlal eden bir olay ve yasaların en ciddi takibatını gerektiren ağır suçtur” dedi.

Bu tarz sömürüde insanları köle gibi çalıştırıyorlar, inşaat, tarım, otelcilik, ev işleri gibi hizmet alanlarında çok kötü şartlarda kullanıyorlar. Dünya çapında iş sömürüsü amaçlı insan kaçakçılığı gelirleri yıllık 3.5 milyar Euro olarak verildi. Eurostat bu korkutucu rakamı öne sürdü. Bulgaristan ve AB’nin diğer ülkelerinde olduğu gibi, İsviçre’de bile iş sömürüsü kurbanları var.

İsviçre hükümeti Bulgar devleti ve STK’ları insan kaçakçılığı kurbanlarının sayısını azaltmak ve toplumu bu probleme karşı daha duyarlı olmalarının sağlanması için Bulgaristan’a 2 milyon İsviçre frangı sağladı. “Animus” Birliği üç yıldan beri bilgi kampanyaları düzenliyor, yurtdışında iş arayan insanların gözünü açmak için kampanyalar yapıyor. “Yurtdışında işe tutulursan, ağa tutulma. Yurtdışında iş tuzak olabilir” başlıklı kampanya hala sürüyor.

Psikolog Nadya Kojuharova izah etti:

“Bizim amacımız daha fazla insanı hakları ve tehlikelerini anlatmak. Yurtdışına gidip, iş amaçlı kullanmak, sömürülmek, kimlik belgelerine el konulması, çok zor ve kötü şartlarda yaşatılması gibi tehlikeleri anlatıyoruz. “İnsan trafiği” ülkemizde büyük bir problem. Batı Avrupa’dan ortaklarımızla istişarelere bakacak olursak, Bulgarlar insan kaçakçılığına en çok maruz kalan halk. Bulgaristan’dan binlerce insan çalışmak üzere yurtdışına gidiyor, herkesin bir tanıdığı vardır dışarıda çalışan. Ancak yaz aylarında sorunun boyutu genişliyor, çünkü mevsimlik düşük kalifiye iş arayanlar çoğalıyor. Birçok vatandaşımız kış aylarını idare etmek üzere, yazın yurtdışında mevsimlik iş arıyor. Mutluluğu ararken tuzağa düşmemeleri için biz onlara haklarını öğretiyoruz, tehlikelere dikkat çekiyoruz.

“Animus” bir sosyal deney yapmış. Sahte bir iş ilanı hazırlamışlar- yurtdışında “yeşil havyar” toplama işi için. Tam 150 kişi bu ilana başvurmuş. Bütün bu adaylara mail gönderilmiş ve iş ilanlarındaki tuzaklar ve dolandırıcılık izah edilmiş. Dolandırıcıların ilanlarına bakılacak olursa, çok yüksek ücret, yaş sınırı gösterilmiyor, beceri ve ihtisas sorulmuyor, deneyim önemli değil, dil bilgisi istenilmiyor, şirket adresi verilmiyor, yol parası peşin isteniliyor ve belgelerin işlemi için de ücret isteniliyor. Böyle bir iş ilanıysa, kesin sahte ve dolandırıcılıktır.

Bulgar Posta İdaresi ve iş bulma sitelerinden birinin desteğiyle “Animus” birliğinin projesi ses buluyor, ülkenin küçük yerleşim yerlerine de erişerek, insanlara yurtdışında iş ilanlarında dolandırıcılık anlatılıyor, iş sömürüsü amaçlı insan kaçakçılığının engellenmesi amaçlanıyor.

Çeviri: Sevda Dükkancı