Bulgaristan Merkez Bankası’nın 2018 yılı Kasım ayı ön verilerine göre, geçtiğimiz yıl içerisinde ülkede yabancı yatırımlar yarım milyar avro düşerek ancak 800 milyon avroya ulaşabilmiştir. Aynı zamanda Bulgar şirketleri yurtdışına yaklaşık 280 milyon avro yatırım yapmıştır. Bakiye oldukça endişe vericidir ve bugünlerde Cumhurbaşkanı Rumen Radev’in de kaydettiği gibi, yurt dışından sermaye yatırımlarını teşvik etmek için analizler yapılıp önlemler alınmalıdır.

Ancak Ekonomi Bakanı Emil Karanikolov, Bulgaristan’daki yatırımların düşmediğinden emin. Bu argümanını da 2017 yılında 311 milyon değerinde 31 A sınıfı yatırım projesinin olduğunu, 2018’de ise 850 milyon değerinde 28 projenin hayata geçirildiğini öne sürerek destekliyor.

Son zamanlarda Bulgaristan otomotiv endüstrisi için agregatlar ve parça üretimi yapan dünyanın en önemli taşeronlarından biri oldu. Bu branşta çalışan ülkede 100’den fazla şirket kurulmuştur. Yetkililer, on binlerce Bulgaristan vatandaşına geçim kaynağı sağlayan bu yatırımcılar için ihtiyaç duydukları her şeyi yapıyorlar. Ancak bir süre sonra bu niyetlerinden vazgeçen şirketler de oluyor.

Örneğin, personel yetersizliğinden şikayet ederek, Kanadalı ALC şirketi yakın zamanda Bulgaristan’daki BMW ve MINI otomobilleri için otomotiv döşeme fabrikalarının üçünü de kapattı. Bir ay önce Norveçli Telenor şirketi aralarında Bulgaristan’ın da bulunduğu birkaç Orta ve Doğu Avrupa ülkelerindeki sermayesini satışa çıkarma kararı aldı. Bankacılık sektöründe büyük Fransız bankası Société Générale ve Yunan bankası Piraeus Bank da buna benzer karara vardılar.

Şimdilik çok sayıda outsourcing ve çağrı merkezi şirketleri uluslararasışirketlerinin Bulgaristan’a ilgisi korunuyor, ancak bunlar maaşlar ve ofis kiraları dışında ülke ekonomisine önemli bir şey katmıyor.

Bu çerçevede, Bulgaristan iş çevrelerinde nispeten yeni bir fenomen gözlemleniyor – Bulgar şirketlerinin yurtdışına yaptıkları yatırımlar.

Bunlar farklı tepkilere sebep oluyor, çünkü Bulgar sermayesinin yurtdışına akmasına sebep oluyor, ama diğer yandan ülkeye geri dönecek yeni ve daha büyük karlar için bir fırsat sağlıyor. Ünlü Bulgar işadamı ve ülkede üç Telekom şirketinin birinin çoğunluk hissesine sahip Spas Rusev Arnavutluk devletinde ikinci büyük Telekom şirketi olan Telekom Albania’nın kontrol hisselerini satın aldı. Anlaşmanın değeri yaklaşık 50 milyon avro. Daha ilginç olan ise, bu Bulgar yatırımcısının Güneydoğu Avrupa ve Balkanlar’da başka Telekom şirketlerini alma niyetini gizlemiyor olmasıdır. Bulgar yatırımcıısı tarafından yapılan bir diğer yatırım Birleşmiş “Doverie” Holdingi’nin ülkenin ikinci büyük bankası Möldіndsonnbаnk'ın kontrolünü aldığı Moldova’da gerçekleşti.

Çeviri: Özlem Tefikova