Geçen yılın başında iki Balkan ülkesi Bulgaristan ve Kuzey Makedonya arasında Dostluk, Komşuluk ve İşbirliği Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle iki komşu ülke aralarındaki bazı tarihsel ihtilaf ve şüpheleri ortadan kaldırdılar. Ayrıca, ekonomik işbirliğinde yeni ivmelerin kazanılması için şartlar da oluşturuldu.

Bulgaristan Ulusal İstatistik Kurumu’na göre şu anda iki ülke arasındaki emtia değişimi yıllık 700 milyon avro tutarında, hedeflenen miktar ise 1 milyar avro. Geçtiğimiz hafta Üsküp’te düzenlenen Hükümetlerarası Ekonomik İşbirliği Komisyonu’nun ilk toplantısı da bu yönde güçlü bir etkiye neden oldu. Bulgaristan toplantıda Ulaştırma Bakanı Rosen Jelyazkov tarafından temsil edildi. Makedonya heyetine başkanlık eden ise Ekonomi Bakanı Kreshnik Bekteshi oldu. Komisyonun iki günlük toplantılarında, ulaşımda altyapı ve iki ülke arasındaki ulaşım konularına dikkat çekildi. Çünkü günümüzde iki komşu Avrupa ülkesi arasında demiryolu ve havayolu bağlantısının olmaması büyük bir çelişki. Dahası da var, birbirine çok yakın, tarihlerinde ortak noktalar bulunduğu ve tek dine (Ortodoks Hristiyanlığı) inanan iki halk söz konusu. Bunun dışında Bulgaristan NATO ve AB üyesi, nüfus olarak Bulgaristan’dan üç kat daha küçük olan Makedonya devleti de bu organizasyonlara katılma çabaları gösteriyor. Yani Bulgaristan ve Kuzey Makedonya arasındaki ortak noktalar onları ayıran problemlerden daha fazla ve ilişkileri derinleştirmek için tarihi, çağdaş, siyasi, kültürel ve ekonomik koşullar artık mevcuttur.

Üsküp’teki iki günlük toplantının ana başlıklarından biri 8 numaralı Koridor kapsamında iki ülke arasındaki demiryolu bağlantısı oldu. 8 numaralı Koridor Kuzey Makedonya ve Arnavutluk’tan geçerek Bulgaristan’ın Karadeniz sahilini ve İtalya’nın Adriyatik denizi sahili ile bağlayacak. Bu proje bütün katılımcı ülkeler için ekonomik açıdan büyük ekonomik öneme sahip.

Üsküp’teki görüşmeler sırasında, iki başkent arasındaki doğrudan demiryolu hattının muhtemelen 2025’te gerçekleşeceği ve yüksek hızda olacağı ortaya çıktı. Bu konuda Sofya, 400 milyon avroluk Avrupa fonuna güveniyor, Üsküp de benzer miktarda yatırım yapmaya hazır. O zaman iki başkent arasındaki tren yolculuğu sadece bir saat kadar sürecek, diye konuştu Bulgaristan Ulaştırma Bakanı. Makedonya ve Bulgaristan başkentleri arasında ve Varna ile Ohri tatil beldeleri arasında sezonluk havayolu seferleri açılması bekleniyor. Hedef ilk etapta uçak seferlerinin yalnızca turizm sezonlarında yapılması, daha sonra ise düzenli hale getirilmesidir.

İki komşu ülke için doğal gaz sistemlerinde de bağlantı kurmaları büyük önem taşıyor. Enerji alanında, Kuzey Makedonya’nın Bulgaristan ikinci Nükleer Enerji Santrali “Belene” projesinde bir şekilde yer alması da olasılıklar arasında. İki ülkede de turistleri ilgilendiren güzel bir haber de roaming fiyatlarının büyük ölçüde düşeceği haberidir.

Ortak Bulgar-Makedon Komisyonu, karşılıklı çıkar sağlayacak ekonomik işbirliğinde diğer alanları da inceledi ve ilgili ikili anlaşmaların önümüzdeki aylarda imzalanması bekleniyor.

Üsküp’teki toplantıdan sadece bir gün sonra Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk elektrik iletim sistemleri operatörleri arasında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Memorandumu imzalandı.

Çeviri: Özlem Tefikova