1995 yılında UNESCO 23 Nisan gününü Dünya Kitap ve Telif Hakları Günü olarak ilan etti. Bulgaristan'da, özellikle çocuklar ve gençler arasında okumayı teşvik etmeyi amaçlayan bir dizi girişim bugün yapılmaktadır. Bulgarlar kitap okuyor mu ve Bulgaristan'da edebi değeri yüksek edebiyat üretiliyor mu? Bu ve benzer sorulara, NDK - Ulusal Kültür Sarayına bağlı Ulusal Kültür Merkezi Başkanı ve "Peroto" Edebiyat Kulübü yöneticisi Svetlozar Jelev yanıt verdi.

“Son yıllarda modern Bulgar edebiyatında muazzam bir büyüme ve gelişme yaşandı. Her zaman harika hikaye anlatıcılarımız, yazarlarımız ve şairlerimiz olmuştur, ancak son yıllarda belki de yabancı dil edebiyatlarıyla kurulan iletişim nedeniyle kalite gerçekten yükselmiştir. Bulgar edebiyatında Rönesans yaşanıyor,” diyor Svetlozar Jelev.

İstatistikler, Bulgaristan'ın AB'deki kitap okuma sıralamasında en son yerlerden birini işgal ettiğini gösteriyor. Ancak yalnızca 2017'de Bulgar yayıncılar yaklaşık 9.000 yeni başlık sundu. Peki, Bulgar yazarlar Batılı yazarlar düzeyinde midir?

“Birçoğu Batılı yazarların büyük bir kısmından çok daha iyi,” diyor emin sözlerle Svetlozar Jelev. “Ben Bulgar edebiyatı seviyesinin son derece yüksek olduğunu düşünüyorum. En büyük Avrupa medya kuruluşlarında Georgi Gospodinov, Alek Popov, Milen Ruskov, Teodora Dimova, Vladimir Zarev gibi Bulgar yazarlar hakkında çok güzel eleştiri makaleleri çıktı. Bana göre, 90’lı yıllarda Bulgar edebiyatına karşı hüküm süren kayıtsızlık, bir süredir aşılmış görünüyor. Ve insanlar Bulgar yazarların, yabancı muadillerine göre kötü olmadığı gerçeği yanı sıra, bazen çok daha iyi de olabildiğini gördü. Her milli edebiyatın gerçekten gurur duyabileceği, olağanüstü yazarları var.”

Ünlülerin anaokullarında ve okullarda kitap okudukları “Kitapların Yürüyüşü” Kampanyası; kütüphanelerde çeşitli çocuk programları ve ziyaretleri ile “Okuma Maratonu”; Bulgar çocukların favori çocuk kitaplarını seçtikleri ulusal "Biserçe Vılşebno” (Sihirli İnci) yarışması; "Çocuk Kitapları Bayramı"; NDK - Ulusal Kitap Merkezi ve Peroto Kulübü'ndeki yazarlarla yapılan okumalar ve toplantılar - bunlar çocukların okumaya ve kitaplara ilgisini artıran olaylardan sadece birkaçı.

“Meslektaşlarımdan ve medyadan, sürekli gençlerin okumadığına dair şikayetler duyuyorum,” diye belirtiyor Svetlozar Jelev. “Bu görüşü çok paylaşmıyorum. Son derece ciddi gençleri görüyorum, edebi bilgisi çok yüksek olan öğrenciler. Doğal olarak, gençleri gittikçe daha fazla farklı ve daha iyi kitaplar okumalarını teşvik ederek, Bulgaristan'da yıllar öncesinden süregelen, kitaplara saygıyı devam ettirmeliyiz. Okumak moderndir, ancak gençleri okumaya teşvik etmek için aynı, belki daha da fazla güçle çabalamaya devam etmemiz gerekir.”

Svetlozar Zhelev, elektronik kitabın basılı kitabın yerini asla alamayacağına emin. Sebebine gelince:

“Bu iki yayın türü birbirine rakip değil. "Fare Kitabı Yiyecek Mi" masalı benim için hiçbir zaman varolmadı. Elektronik kitap veya sesli kitaplar, kitabın başka bir biçimidir. Önemli olan içeriktir ve o hep kalıcıdır. Son yıllarda e-kitap satışlarının büyümesinde çok ciddi bir yavaşlama oldu, bu yüzden basılı kitabın ölümünün oldukça abartılı olduğunu düşünüyorum.”

Svetlozar Zhelev, insanların seçebilme şansına sahip olması, kitap okuma açısından artı olduğunu da ekledi.

Çeviri: Ayser Ali