Teofani yortusu daha 2.yüzyıldan beri “Rojdestvo Hristovo” ve “Bogoyavlenie” (Teofani yortusu) olarak beraber kutlanır. Daha sonraları Rojdestvo Hristovo 25 Aralık’ta, Teofani yortusu ise 6 Ocak’ta kutlanmaya başlıyor. Bu gün en eski Kilise ve halk bayramlarından birisidir. Birkaç adı vardır. Yordanovden, Aziz Vaftizci Yahya’nın İsa’yı vaftiz ettiği “Ürdün nehrinden” gelir.

Mateus’un İncili’ne göre, Tanrı’nın Oğlu sudan çıktıktan sonra semalar delinmiş ve Tanrı’nın Ruhu güvercin şekline girerek İsa’ya doğru yönelmiş. Göklerden ise bir ses duyulmuş: “Bu benim sevgili Oğlumdur…” Böylece Tanrı Kutsal Üçlü şeklinde insanlara gözükmüş.

Suyun kutsanması düşüncesi ve bu suyun arındırıcı ve tazeleyici gücüne olan inanç Hristiyanlık ve folkloru birleştirerek bu günün en önemli anını oluşturuyor - nehre veya göle haç atılması.

Bu ritüelden sonra suyun kutsandığına inanılıyor, sudan haçı çıkaran ise tüm yıl boyunca sağlıklı ve şanslı olacağına inanılıyor. O nedenle papaz haçı suya attığında, farklı yaşlarda erkekler buz gibi soğuk sulara atlıyor. Tabi ki haçı çıkaran kişi tek. Bu kişi haçı papaza geri veriyor ve böylece onun duasını alıyor.

Son yıllarda Kalofer’de uygulanan gelenek çok popüler oldu. 6 Ocak’ta bu Balkan eteklerinde bulunan güzel şehir Kalofer’de Tunca nehrinin soğuk sularında sgayda ve davul eşliğinde sözüm ona “erkek horosu” oynanıyor. Pandemi nedeniyle bu yıl resmi olarak bu horo iptal edildi, ancak Kilise ritüeli ülkenin her yerinde uygulanacak.

İnanışa göre, Teofani yortusundan önceki günün gece yarısında gökyüzü açılır ve herşey aydınlığa bürünür, hayvanlar insan dili ile konuşur, insanlar ise dilekte bulunabilir. Dilek tutan kişi günahsız ise, dileği kabul olunur.

Bu gün, su ile yıkama yapılan bir dizi dini bayramdan ilk gündür. O nedenle bu güne “Voditsi” veya “Mıjki voditsi” de denir. 7 Ocak’ta “Jenski Voditsi” ve İvanovden kutlanır.

Teofani yortusunda sözüm ona “kötü günler” son bulur. 25 Aralık’tan Teofani yortusu arasındaki günler “karanlık güçlerin” hareket ettiği tehlikeli günler olarak bilinir. Bugün “kötü günlerde” geçerli olan birçok yasak da yürürlükten kalkar.

Bugünde Yordan, Yordanka, Bojidar, Bojidara, Bistra, Bogdan, Bogdana, Bogolüb, Bogolüba, Bogomil, Bojan, Bojana, Bojil, Bonço, Boyan ismini taşıyanlar isim günü kutlar.

Çeviri: Özlem Tefikova