En renkli halk bayramlarından biri olan Todorovden (Aziz Theodoros Yortusu), her zaman Büyük Perhizin ilk Cumartesi gününe denk geliyor. Atlara adanan bu halk bayramı, kış ile bahar arasında geçişi simgeliyor.

Bu günde yerine getirilen törenlerle atlara sağlık ve doğurganlık sağlanacağına inanılıyor. Todorovden Günü’ne has hazırlanan ekmekler nal, at veya bebek oyuncağı şeklinde yapılıyor. Ekmeğin üzerine sarımsak, çeviz ve mısır konuyor.

Halk inançlarına göre, atların koruyucusu olan Aziz Theodoros, beyaz at üzerinde gelip “Todorova nedelya” olarak adlandırılan Todorovden önceki hafta boyunca karanlık güçler arasında seyrediyor.

Aziz Theodoros Yortusu, Bulgaristan topraklarında daha Ortaçağlarda kutlanırdı.

Kadınlar, Aziz Theodoros Yortusunun erken saatlerinde, komşu ve yakınlarına özel olarak hazırlanmış ekmekler dağıtıyordu. Bu özel ekmeklerden atlara da veriliyordu. Bazı bölgelerde atların koşusunu andırarak insanlar rahvan koşarlardı. Amaç, atların ve genç gelinlerin sağlığını ve doğurganlığını sağlamak. Eskimeyen ve günümüze kadar gelen geleneklerden bir tanesi de Todorovden Günü’ndeki at koşusu.

Eskiden at koşularına bir tek bekar erkekler katılabiliyordu. Delikanlılar, becerilerini sergileyerek sevdiği kızın anne babasına evlenmeye hazır olduğunu ıspatlıyordu.

Genç erkekler, şafak sökmeden atları sulamaya götürür, törensel olarak ekmek ve tuz yedirir, atların tımarını yapar ve renkli kurdele, boncuk ve kırmızı açı biber dizisiyle süslerdi.

Bugün de, ülkemizin bazı bölgelerinde atlı genç grupları, koşulara katılmadan önce köydeki evleri dolaşırken ev sahipleri, çörek ve şarap ikramında bulunuyor.

Başka bir geleneğe göre, atlılar, koşu öncesi, üç kez olmak üzere kilise bahçesini, mezarlığı ve köyün meydanını dolaşıyor. At koşunun galibi, sadece ödülü değil, aynı zamanda da toplumun ve köydeşlerinin itibarını kazanıyor. Bugün de birçok köyün meydanında atların koruyucusunun onuruna kurban kesiliyor. Ülkemizde Todorovden Günü, At Yetiştiriciliği ve At Sporu Günü olarak kutlanıyor.

Todor, Todorka, Todorina, Teodor, Todora ismindekiler ise, isim gününü kutluyor.

Fotoğraflar: BGNES

Çeviri: Şevkiye Çakır