2021 yılından itibaren Avrupa Birliği'nde geri dönüştürülemeyen plastik atıklara vergi uygulanmakta. Konuya ilişkin düzenlemeye göre üye ülkeler, dönüştürülmeyen atıklar için kilogram başına 0,80 avro ödemekle mükellef.

Avrupa Politikaları Merkezi tarafından yapılan hesaplamalara göre Bulgaristan, atıklarının bir bölümün işlememeye devam ederse eğer yıllık vergi borcu 20 milyon avronun üzerinde olacak.

Bu konuda Çevre Bakan Yardımcısı Nikolay Sicimov, ülkemizde depozito sisteminin getirilmesine hazırlık sürecinin devam ettiğini belirtti.

„Diğer Avrupa ülkelerinde artık uygulanmakta olan standart modeli uygulamaya koyacağımızı tahmin ediyorum. Bu şekilde hem AB gereklilikleri hem vatandaşlar olarak sahip olduğumuz sorumluluğun bizi karşı karşıya getirdiği zorluklara cevap vermiş oluruz.“

Plastik ve cam ambalaj için depozito sisteminin getirilmesi, iktidar partilerinin koalisyon anlaşmasında da yer almakta. Çevre ve Sular Bakanı Borislav Sandov, Halk Meclisinde konuşurken büyük ticaret zincirlerinin pet şişelerin iade edilmesi için sözüm ona "vending" makinelerini pilot proje olarak mekanlarına yerleştirmeyi taahhüt ettiklerini bildirdi. Hatta bazı belediyeler ve büyük zincirlerde bu tür otomat makineleri artık mevcut.

BNR "Hristo Botev" programına konuşan Bakan Yardımcısı Sicimov, atık ayrıştırma kültürünün Bulgaristan'da uzun yıllık geleneğe dayandığını öne sürdü. Sözlerine göre insanlar asıl amacın çevrenin korunması adına kapalı atıksız döngünün sağlanması olduğunun farkındadır.

“Sistem üzerindeki yükün ne olacağını, kabul noktalarındaki dağılımın ne olacağı ve vending makinelerinin hangi mağazalara temin edileceğine dair değerlendirme yapmak üzere incelemelere başlıyoruz. Sanırım bu yılın sonuna kadar net bir tablo oluşacak.Aynı zamanda bazı mevzuat değişiklikleri teklifleri üzerinde çalışmaktayız. 2023 yılının başında depozito sistemini getirmek durumunda olacağımızı ümit ediyorum".

Atıkların ayrı toplanması sistemi, ülkedeki insanlara yabancı değil. Yakın geçmişte cam şişe ve kavanozların geri alınması, yaygın bir uygulamaydı. Şu anda da marketlerde cam şişeler için alınan depozito, yeniden dolu şişe alanların hesabından düşülüyor.

"Za Zemyata" (Yer Küresi İçin ) çevre derneği "Sıfır Atık" Koordinatörü Evgeniya Taşeva, daha yaşlı nüfusun cam atıkları iade etmeye eğilimli olduğu, fakat gençler arasında daha geniş bilgilendirme kampanyasına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

“Geçen yılda düzenlediğimiz temsili bir kamu oyu araştırmasının sonuçlarına göre anket katılımcılarının yüzde 62'si olmak üzere birçok insan depozito sisteminin getirilmesini onayladığını, yüzde sadece 9'u ise onaylamadığını belirtmekte. Geri kalan katılımcılar ise konu ile ilgili değerlendirme yapmak için gerekli bilgiye sahip değil. Kayda değer diğer bir husus ise katılanların yüzde 82'sinin depozito varsa eğer şişelerini mağazaya iade etmeye hazır olduklarıdır. Yani insanlar bilgili olunca depozito sistemine verilen onay oranı da yüksek olur.

Düzenleyen: Darina Grigorova (BNR "Hristo Botev" haberi üzerine)

Çeviri: Tanya Blagova