Aralarında Bulgaristan’ın da bulunduğu birçok ülke, Ukrayna’da bulunan vatandaşlarını geri çağırdı.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesi korkusu nedeniyle petrol ürünleri ve buğday fiyatları, öngörülemeyen siyasi tırmanış çizgisini çoktan aştı. Ve savaşın hayaleti kıtamızın üzerinde dolaşmaya başladı. Avrupa Yaşam ve Çalışma Koşullarını İyileştirme Vakfı (Eurofound) Müdürü, eski Başbakan Yardımcısı, Dışişleri ve Sosyal Politika Bakanı ve eski Avrupa Parlamentosu milletvekili İvaylo Kalfin, BNR’ye konuşurken şöyle dedi:

 „Açıkçası, Ukrayna'daki tehlike büyüyor. Bazen propaganda ile gerçekten zor kararlar arasındaki fark çok incedir, kıvılcımher an yangına dönüşebilir. Pratik açıdan, en azından bu aşamada, hiç kimse, Ukrayna topraklarının tamamını kapsayacak geniş çaplı bir savaş beklemiyor.“

İvaylo Kalfin'e göre, şu anda "pozisyonların kurulmasına  ve 16 Şubat  gibi belirli tarihin, askeri çözümün meydana geleceğine dair alıntı yapılmasına tanık oluyoruz, ki bu da  tansiyonu yükseltiyor ve her iki tarafın çatışmalara hazır olma durumunu artırıyor.”

Bu gerginliğin yeni olmadığını, ancak şimdi oldukça sıcak bir aşamaya girdiğini ve asıl  sorunun ne kadar ileri gidileceğini hatırlatan İvaylo Kalfin, şöyle devam ediyor:

„Gerginlik, Rusya'nın NATO'nun sınırlarına doğru genişlemesine on yıllardır son derece gergin bir şekilde tepki vermesinden kaynaklanıyor. Birçok  kişi, 2008'de NATO'nun Ukrayna ve Gürcistan'ın kabul edilmesini talep ettiği zaman neler yaşandığını hatırlıyor,  Gürcistan'daki veya doğu Ukrayna'daki savaşa ne oldu, vs. NATO'yu sınırlarına kadar genişletme konusu söz konusu olunca Rusya'da  bir sorun ortaya çıkıyor.

Ve bugün, petrol ve gaz arzından elde edilen önemli gelirlerle, kendini ekonomik olarak da v güçlü vhissediyor - belki de son on yıllar için Rus ekonomisi ve Rusya'nın jeopolitik olarak konumu, şimdiye kadarki en güçlüsü. Gazprom'un Avrupa'ya gaz arzını azaltmasına gelince, bu aynı zamanda bu gerilimin bir parçasıdır, yani  Rusya Avrupa'ya bunun ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Ancak, Avrupa pazarı Rusya açısından  Avrupa için Rus tedarikinden çok daha önemlidir.

Genel olarak, Rusya'nın gönderdiği mesaj "NATO'yu sınırlarımıza kadar genişletmeyin" şeklindedir,  ABD ve ortaklarının mesajı ise şudur: "Ukrayna'nın doğusunda bir şeyler yapmaya karar verdiyeseniz, o zaman kesinlikle NATO,  tüm silahlarıyla sınırlarınıza gelir." Karşı tarafa daha net bir mesaj göndermek için şu anda bu diyalogda farklı yöntemler kullanılıyor.

Peki, herhangi bir noktada gerilimi azaltmayı umup ummadığı ve bunun Rusya'dan başlaması gerekip gerekmediğini önümüzdeki günlerde göreceğiz.“

Avrupa Yaşam ve Çalışma Koşullarını İyileştirme Vakfı (Eurofound) Müdürü İvaylo Kalfin'e göre, AB'nin NATO aracılığıyla Rusya ile diyalogda çok aktif olduğu konusunda kararlı. 

“Ukrayna ile ilgili gerilimlerin, endişelerin ön planda olduğu Avrupa'da karışık tepkilere yol açması bekleniyor” analizini yapan BNR’nin Brüksel muhabiri Angelina Piskova, Avrupa Birliğin dünya sahnesindeki rolüne ilişkin dördüncü paneli Maastricht'te sona eren Avrupa'nın Geleceği Konferansı Ortak Başkanlığının Yönetim Kurulu Üyesi Guy Verhovstadt’un sözlerinden alıntıları aktarıyor:

„Çok önemli bir şey tehlikede şu anda - Avrupa Kıtasında barış ya da savaş. Avrupa topraklarında 7 yılı aşkın süredir bir savaşımız olmadı. Ve bence bundan kaçınmak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız. Bu yöndeki herhangi bir çaba faydalı ve gereklidir.”

Bulgaristan katılımcıları, beklentileri konusunda ikiye ayrılsa da, AB'nin bu durumda kesinlikle etkili olmadığı konusunda hemfikir.

„Umarım savaş çıkmaz, çünkü bundan kimin yararı olur bilmiyorum.Birkaç gün önce Ukraynalılarla yapılan bir röportaj izledim ve diğer ülkelerde yansıtılan bu sorunu hissetmediklerini gördüm –diye belirtiyor klinik araştırma şirketinde çalışan Desislava Simeonova. Avrupa ülkelerindeki medyaların yarattığı gerginliği Ukrynalılar aynı şekilde hissetmiyor. Şimdi, Covid krizi yavaş yavaş  etkisini kaybederken yerini Ukryana konusunu bıraktı. Ama kesinlikle AB'nin bu durumda etkili olduğunu düşünmüyorum. İşin kötü yanı, Amerika’nın her şeye çok karışması”

İnşaat tekniği olan Galya Zaharieva’nın endişeleri daha fazla:

„Savaş olacak diye korkuyorum. Sorunun barışçıl yollardan çözülmesi gerek!  Savaş patlak verirse, bu bir “Savaş yoluyla kardeş katli” olacak. Iki ülke birbirine çok yakın, bir ulusun yarısı diğer ülkede yaşıyor ve tam tersi. Aynen bizim Balkanlar’da olduğumuz  gibi.”

Mali uzmanı Krasimir Zlatinov, sorunu, daha çok Avrupa'nın bölünmesinde ve "göz ardı edilemeyecek bağımlılıklarda" görüyor.

Dışişleri Bakanı Teodora Genchovska, Bulgaristan Radyosuna verdiği demeçte, ülkemizin Ukrayna konusundaki tutumunun tutarlı ve net olduğunu söyledi ve Ukrayna ile ilgili kriz, ulusal güvenliğimizi önemli ölçüde etkilemektedir. NATO'nun Doğu kanadını güçlendirmek bizim, NATO müttefiklerimiz ve AB için bir önceliktir.” dedi.

Bulgaristan’ın Ukrayna ile ilgili gerginlik konusunda tutumuna ilişkin yorumumuzu buradan okuyabilirsiniz:

Kaynak: BNR “Horizont” Lora Tırkoleva ve BNR’nin Brüksel muhabiri Angelina Piskova

Derleyen: Elena Karkalanova

Çeviri: Şevkiye Çakır

Foto: EPA/BGNES