İstihdam Ajansı, Avrupa Komisyonu ve İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün ortak raporuna göre, çalışabilir Bulgaristan vatandaşlarının üçte biri emekliye ayrılmak içingerekli yaşı dolduracaklarından 2050 yılına kadar iş piyasasından ayrılacaklar. Bu, işgücü yetersizliğine ve sosyal sigorta sisteminde krize yol açacak. Ne yazık ki, Bulgaristan nüfusu bakımından dünyanın en büyük hızla azalan devletlerin başındadır. 

Azalıp yaşlanan nüfus probleminin önüne geçilmesi için ülkemiz gittikçe daha fazla işgücü ithaline gerek duyacak.Bu sorun bütün Avrupa için geçerli olduğundan Avrupa Parlamentosu’nda yürütülen tartışmalar sırasında Avrupa milletvekili Javier Moreno Sances Avrupa’nın şimdi ve gelecekte çok daha geniş bir düzenli ilticaya gerek duyduğunu vurguladı.

Moreno Sances şöyle konuştu:

“Demografik sebeplerden başka iktisadi ve jeopolitik nedenlerden dolayı da mülteci işçilere ihtriyacımız var. Bu iltica olayı ayrıca toplumlarımız için bir kültürel varlık anlamına gelecek.Bu işçileri celbetmek için, engelleri ve bürokrasiyi kaldıran, ülkelerimize giriş ve kalma şartlarını belirleyen Avrupa hukuk çerçevesini daha da basitleştirerek uyumlaştırmaya devam etmeliyiz.’

AB dışından vasıflı uzmanlar kiralama olanaklarından biri ‘mavi kart’ adıyla bilinen uygulamadır.Bu kart İT teknolojileri, mühendislik bilimleri ve diğer itibarlı meslek alanlarından uzmanların adaylığını koymasına nispeten kolaylaştırılmış koşullar öneriyor. 

‘Mavi kart’,yüksek okulda en az 3 yıllık eğitim görüp belirli bir iş için gerekli yetkilik sahibi bireylere verilebilecek. İşveren de iş sözleşmesinde ülke ortalamasından en az 1 buçuk kez dahayüksek bir iş ücretiyle kişiyi bir buçuk yıldan az olmayan bir süre için istihdam etmelidir. Yüksek vasıflı uzmanlar söz konusu olunca bu belge kanunda belirlenen koşullardan bazılarına uyulmadan çıkartılabilir.

Ülkemizdeki ilk ‘mavi kart’ 2012 yılında Stara Zagora’da bir mühendise sağlandı. Başkentin büyük bir avukat bürosunda avukat olarak çalışan Donka Jeleva’ya göre, ‘mavi kart’genellikleİT teknolojilerine eleman çekmek için kullanılır. İşte söyledikleri:

“İlgili işlem değiştirildi ve bu yılın Haziranı’ndan itibaren gerekli tüm belgeler ‘İltica’ Müdürlüğüveya il Müdürlüklerine başvurularak sunulur. Bunun ardından İstihdam Ajansı, DANS ve ‘Konsolosluk ilişkileri’ Müdürlüğü eleman alımı konusunda fikirlerini söylemeli. İşin önemli özelliği, önceleri iş lisansının çıkartılması için buna sadece işverenlerin hakkı varken, şimdi ülkemizde ikamet eden üçüncü ülkeden yurttaşlar da bu prosedürü yürütebilir.” 

Donka Jeleva’nın çalışmalarnın gösterdiği gibi, işverenler AB’nin ‘mavi kartı’nın sağladığı olanaklara ilgi gösteryor ancak yavaş prosedürden dolayı bundan çok seyrek faydalanıyorlar. Çok kabarık evraklar, yetersiz tanıtım ve ülkemizin Schengen alanına katılım sürecinin tamamlanmamış olması da başka engeller yaratıyor. 

2015 yılında Bulgaristan’da 61, bir yıl sonra- 115, 2019 yılında - 268 ‘mavi kart çıkartılmıştır. Eurostat verilerine göre bu AB’deki en düşük sayıdır. Öte yandan ülkemiz eğitimli ve vasıflı uzmanlara giderek daha büyük gereksinim duyuyor ve duyacaktır.

Editör: Diana Tsankova / BNR- Stara Zagora’dan Elena Balabanova’nın yazısına istinaden /  

Çeviri: Neli Dimitrova