Bulgaristan hükümetinin Rus doğalgazını ruble sistemiyle ödemeyi reddetmesi ardından, Moskova gaz tedariklerini durdurma kararı aldı. Bu karar Kiril Petkov başkanlığındaki hükümeti, çözümü meçhul olağanüstü zor sınamayla karşı karşıya bıraktı.  

Bulgaristan şimdiye kadar yıllık 3 milyar metreküp civarında doğalgaz tüketiyordu. Bu miktarın yüzde 90’ını Rusya karşılıyordu.  

Genel kullanımda gazın en büyük tüketicileri merkezi ısı sistemleri ve özellikle de toplam doğalgaz miktarının üçte birini kullanan Sofya “Toplofikatsiya” merkezi ısı şirketidir.  

DANS- Milli Güvenlik Devlet Ajansı Başkanı Plamen Tonçev “Gazprom” tarafından durudurulan gazın ve kararın yansımalarına adanan hükümet toplantısında konuşurken: “Doğalgaz fiyatının yükselmesi sosyal gerginliğe yol açacak” uyarısını iletti.  

Alternatif kaynaklar bulunmazsa ve fiyatlar sıçramaya devam ederse, devridaim üretim yapan işletmeler bundan en çok etkilenecektir.  

Bu aşamada doğalgaz krizinin ne kadar sürecek, ülkeye bu yeni gaz seçenekleri ne pahaya çıkacak ve bu kriz enflasyonu nasıl tetikleyecek sorusuna cevaplar vermek zor.  

Bulgar Metalurji Endüstrisi Birliği Başkanı Anton Petrov BNR’ye verdiği bilgide “Dünyada doğalgaz fiyatının %30-%40 artışının şok darbesini kaldırabilecek bir işletme yoktur” dedi.

Petrov, bu ani fiyat artışı ve durum değişikliğinin hiç peşin bilgi verilmeden, hiç uyarı yapılmadan birkaç günde gerçekleştiğine dikkat çekti:  

„Şu an fiyatını bilmediğimiz bir ürün satın alıyoruz.  

Büyük işletmelerde enerji ve hammade fiyatını bilmeden üretime devam etmek tam bir yıkım, tam bir ölümdür.  

27 Nisan’da bir anda doğalgazın durduğunu anladık. Hükümet bizim öne çıkıp, gaz ödemeden satın almaya devam etmemizi istedi. Bu kadar uç tavır için çok küçük ve aciz konumdayız. Bizim ekonomimiz zayıf, hatta Avrupa’nın en zayıf ekonomisine sahibiz ve böyle bir darbeyi kaldıracak güçte değiliz.  

İsteyen kontrol edebilir, Avrupa’daki sanayide ve işletmelerde böyle yüksek doğalgaz ve enerji fiyatları yok” diye kesin konuştu Anton Petrov.  

Rusya’dan gelen doğalgazın durdurulması ardından, Bulgar hükümeti alternatif kaynaklar arayışına geçti. Bulgaristan’ın %20 hisseye sahip olduğu Yunanistan Aleksandrupolis (Dedeağaç) sıvılaştırılmış gaz terminali projesi devam ediyor. Buna rağmen oradan gelecek doğalgazın da %30 daha yüksek fiyatla tedarik edileceği tahmin ediliyor. Yunanistan’dan gelecek gaz miktarı ülkenin tüm gaz ihtiyaçlarını karşılayacak ölçüde olmayacak. 

Eski Enerji Bakanı Rumen Ovçarov, doğalgaz miktarı yetersizliğinden dolayı ülkemizin başka yerlerden epey yüksek olan spot fiyatlardan gaz almak zorunda kalacağını kaydetti: 

„Bulgargaz’ın Mayıs ayı gaz fiyatları belli, Duch TTF Nisan fiyatları ise megawatsaat başı 30 avro ile daha düşük.Biz onu 70 avro olan fiyata aktarsaydık, doğalgaz fiyatımız 50 avro olacaktı.  

Biz bu ucuzlamaya gitmektense, burada Yunanistan üzerinden gaz tedarikleri için daha yüksek fiyat ödeyeceğiz ve doğalgaz megawatsaat başına 100 avroya yükselecek. Azeri gazıyle bile fiyat 90 avronun altına inmeyecek”.  

Bunun sonucu ve etkileri ne olacak?  

Temel ihtiyaç ürünlerindeki fiyat yükselişi yanında, uzmanlar hastane, okul, küçük belediyelerde iflas olasılığı uyarısını iletti.  

Sıradan vatandaşın cebini de etkileyeceği kesin. Şimdi de geçimini zor sağlayan vatandaş, enerji fiyatlarının tırmanmasıyla daha güç hale geleceği kesin.  

Yazı: Darina Grigorova (Söyleşiler: BNR Horizont) 
Çeviri: Sevda Dükkancı
Foto: BGNES, EPA/BGNES