Με την πνευματικότητα συνδέουμε την γνώση και τον πολιτισμό, αλλά και την πίστη και την θρησκευτικότητα. Τις τελευταίες δεκαετίες η Βουλγαρία υπέστη πολλές μεταμορφώσεις στην πνευματική της ανάπτυξη. Εστιασμένοι στα υλικά αγαθά και την επιβίωση τους οι Βούλγαροι θαρρείς άφησαν σε δεύτερη θέση την πνευματική τους εξέλιξη.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Θεολογίας, Καλίν Γιανάκιεφ, από τις αρχές του 20ου αιώνα οι Βούλγαροι είναι θρησκευτική με έναν "δυστυχώς πολύ προσγειωμένο τρόπο": "Σε πολλούς από τους ναούς οι άνθρωποι μπαίνουν μαζικά για να κάνουν την προσευχή τους για υγεία, θαρρείς γίνεται λόγος για ψυχική κλινική και όχι για την σωτηρία της ψυχής. Τελούν συγκεκριμένες θρησκευτικές πρακτικές με την σχεδόν μαγική συνείδηση ότι εάν τις κάνουν με τον τρόπο αυτό εξασφαλίζουν κάποια ευημερία. Ταυτόχρονα με την αρχή της μεταβατικής περιόδου της χώρας οι ναοί στις μεγάλες πόλεις της Βουλγαρίας γέμισαν ένα άλλο είδος ανθρώπων που επέλεξαν την ορθόδοξη θρησκεία συνειδητά σε κάποια συνειδητή ηλικία. Ένα μέρος από αυτούς έγιναν και ιερείς. Οι περισσότεροι από τους νεαρούς ιερείς στις μεγάλες πόλεις δεν κατάγονται από παραδοσιακές οικογένειες παπάδων".

Σύμφωνα με τα λόγια του καθηγητή Γιανάκιεφ οι άνθρωποι που μπήκαν στην εκκλησία ως ενήλικοι με την πλήρη συνείδηση για την επιλογή τους, είναι ακριβώς αυτοί που έχουν πνευματική μόρφωση, που ξέρουν ότι η εκκλησία είναι χώρος για ευχαριστία και λειτουργία. Αυτοί μπαίνουν στο ναό όχι απλώς για να ανάψουν ένα κερί αλλά για να συμμετέχουν στην ευχαριστία.

"Αυτοί οι άνθρωποι δεν είναι πολλοί", λέει ο καθηγητής Γιανάκιεφ και προσθέτει: "Σύμφωνα με μία πρόσφατη δημοσκόπηση στη Βουλγαρία άνω του 60% των ανθρώπων πιστεύουν στον Θεό, ταυτόχρονα όμως μόλις το 10% από αυτούς πάνε στην εκκλησία τακτικά. Σχεδόν τόσοι είναι και αυτοί που πάνε εκκλησία μόνο στις μεγαλύτερες γιορτές - το Πάσχα και τα Χριστούγεννα, ενώ οι υπόλοιποι μπαίνουν στο ναό σποραδικά".

Σε τι οφείλεται το γεγονός αυτό;
"Αφενός φυσικά θα πρέπει να αναφέρουμε την ιδιόμορφη συντηρητικότητα και την αδράνεια ενός μέρους των ανθρώπων", λέει ο καθηγητής Γιανάκιεφ. "Αφετέρου οφείλεται και στο σοβαρό πλήγμα που υπέστη η εκκλησία στην διάρκεια του σχίσματος. Δημιουργήθηκε μία εξαιρετικά αρνητική εικόνα για την Εκκλησία στα μίντια που συνεχίζει να υπάρχει και προς το παρόν. Γι αυτό και τώρα μπορούμε να ακούσουμε ορισμένους ισχυρισμούς που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα όπως "οι ιερείς είναι τεμπέληδες, παθητικοί, αμόρφωτοι κ.λ.π. και για αυτό δεν πάμε εκκλησία". Αυτό είναι περισσότερο δικαιολογία και οφείλεται στο γενικό πνευματικό περιβάλλον. Σοβαρά πληγμένη είναι η αλληλεγγύη στη βουλγαρική κοινωνία. Κανένας δεν ενδιαφέρεται από αυτό που γίνεται γύρω του. Αυτή η παράξενη ατμόσφαιρα κάπως αρπακτικά παρεμποδίζει την πρόσβαση του μηνύματος της εκκλησίας στους ανθρώπους. Και όμως όταν η εκκλησία κάλεσε τον κόσμο σε πορεία για την καθιέρωση της θρησκείας σαν μάθημα στο σχολείο, ανταποκρίθηκαν πολλοί άνθρωποι. Ήταν αυτοί που κάθε Κυριακή έρχονται στην εκκλησία. Βγήκε τόσο πολύς κόσμος, που ούτε ένα πολιτικό κόμμα προς το παρόν δεν μπορεί να συγκεντρώσει".

Μετάφραση: Σοφία Μπόντσεβα