Σήμερα η ουσία μιας από τις λαμπρότερες χριστιανικές γιορτές – του Πάσχα, συχνά χάνεται ανάμεσα στα πλαστικά κουνέλια, τα σοκολατένια αυγά και τα κλισέ των γραπτών ηλεκτρονικών μηνυμάτων. Για να θυμηθούμε τις οικογενειακές παραδόσεις και να αισθανθούμε το αληθινό γιορταστικό πνεύμα, απευθυνθήκαμε στις Βουλγάρες γιαγιάδες και μαμάδες. Ιδού τι μας είπαν μερικές απ' αυτές.

Η Ιβάνα είναι γιαγιά πέντε εγγονιών. Σήμερα το θέμα για το Πάσχα την γυρίζει στα παιδικά της χρόνια σε ένα χωριό κοντά στο Γκάμπροβο: "Το Πάσχα είναι ανοιξιάτικη γιορτή, που μας κάνει να δούμε τον κόσμο με καλά μάτια, να αγαπιόμαστε και να σεβόμαστε", θυμάται η ίδια με χαμόγελο. "Το Σάββατο την νύχτα πηγαίναμε στην εκκλησία για την πανηγυρική λειτουργία. Λαμβάναμε φωτιά με κερί και την μεταφέρναμε στο σπίτι. Τα αυγά τα βάφαμε νωρίς το πρωί την Πέμπτη ή το Σάββατο. Το πρώτο βαμμένο αυγό το βάζαμε μπροστά στην εικόνα στο σπίτι μας, ενώ το δεύτερο – στην εκκλησία. Το Σάββατο το πρωί ζυμώναμε τα τσουρέκια και τα αγιάζαμε στην εκκλησία. Για τις γιορτές κάθε σπίτι έπρεπε να είναι καθαρό και στολισμένο. Όλοι έβαζαν τα νέα τους ρούχα, ενώ στο κέντρο του χωριού στήναμε χορούς, υπήρχε ορχήστρα πνευστών και πολλές λιχουδιές για τα παιδιά".

Χαρούμενες οικογενειακές γιορτές – έτσι θυμάται η Γκαλίνα Κίριλοβα το Πάσχα από τα παιδικά της χρόνια σε ένα χωριό της περιοχής Βίντιν: "Μια εβδομάδα πριν το Σάββατο του Αγίου Λαζάρου άρχιζε το πασχαλιάτικο καθάρισμα", λέει η κα Κίριλοβα. "Νωρίς το πρωί της Πέμπτης βάφαμε τα αυγά, αφού με το πρώτο βαμμένο αυγό η γιαγιά μας έκανε σταυρό στο μέτωπο και μας ευλογούσε. Την Κυριακή πρωί όλοι φορούσαμε τα νέα μας τα ρούχα και πηγαίναμε στην εκκλησία. Μετά την ιερά λειτουργία γυρίζαμε σπίτι. Η γιαγιά λιβάνιζε το γιορταστικό τραπέζι, έσπαζε την πίτα, αφού το πρώτο κομμάτι άφηνε για την Θεοτόκο. Μετά τσουγκρίζαμε τα αυγά. Το απόγευμα βγαίναμε στην πλατεία, όπου έπαιζε ορχήστρα και ήταν δεμένες κούνιες. Ενώ εμείς, τα παιδιά , παίρναμε αυγά από το σπίτι, γιατί ο ιδιοκτήτης των κούνιων ήθελε αυγό, για να μας επιτρέψει να κουνιόμαστε".

© Φωτογραφία: BGNES

Άρωμα ψητού τσουρεκιού γέμιζε κάποτε το χωριό της γιαγιάς Βάσκα στην διάρκεια των γιορτών: "Το Πάσχα αρχίζαμε ακόμη τα Βάγια, όταν η δασκάλα μας μας πήγαινε στην εκκλησία. Ύστερα κάναμε στεφάνια από βάγια και τα αφήναμε να πλέουν στο ποτάμι. Σε όποιον το στεφάνι έβγαινε πρώτο, γινόταν κουμπάρος του Πάσχα και όλοι τον επισκεπτόμασταν την ημέρα της γιορτής. Την Πέμπτη ή το Σάββατο βάφαμε τα αυγά με φυσικές μπογιές. Νωρίς το πρωί κόβαμε φύλλα και τα βάζαμε με κλωστές στα αυγά και έτσι μετά την βαφή γίνονταν πολύ όμορφα. Όταν παντρεύτηκα, ο σύζυγός μου έμενε σε τούρκικο μαχαλά. Θυμάμαι πως η πεθερά μου έβαφε από 200α αυγά, αφού πρώτα έδινε στις τούρκικες οικογένειες. Σε κάθε σπίτι ψήνονταν από 7-8 τσουρέκια σε διάφορες μορφές. Για την γιορτή κάναμε και σπιτική μποζά – η μποζά είναι γλυκό ποτό από σιτάρι. Πάντα το Πάσχα όλη η οικογένεια πηγαίνει επίσκεψη στον κουμπάρα, φέρνοντας ψητή κότα ή γαλοπούλα, τυρόπιτα, τσουρέκι ή κουλούρια. Τώρα αυτά τα έθιμα είναι σχεδόν άγνωστα, αλλά κάποτε ήταν μεγάλες γιορτές, για τις οποίες προετοιμαζόμασταν ολόκληρες εβδομάδες", θυμάται η γιαγιά Βάσκα.

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα