Τώρα τελευταία όλο και συχνότερα γίνεται λόγος για τις μονές γύρω από την Σόφια (δείτε τον χάρτη) και κυρίως για την δυνατότητα να μετατραπούν σε τόπους για προσκυνηματικό τουρισμό. Με την υποστήριξη του Δήμου Σόφιας εκπονείται ειδικό δρομολόγιο, που να πάει τους ανθρώπους που ενδιαφέρονται από τον πνευματικό πολιτισμό σ' αυτά τα μέρη. Σε μερικές από τις εκκλησίες των μονών αρχίζει αναστήλωση των μοναδικών τοιχογραφιών, που είναι έργο ξακουστών μαστόρων. Αυτά τα ξεχασμένα πνευματικά κέντρα γίνονται αντικείμενο των ερευνών επιστημόνων από το Ινστιτούτο εθνολογίας και φολκλόρ της Ακαδημίας Επιστημών Βουλγαρίας.

Τοιχογραφία στη Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου στο χωριό Ελέσνιτσα. Φωτογραφία: ΒΤΑ
 
Το σχέδιο εκπονήθηκε το 2009, όταν οι επιστήμονες από το τμήμα που ασχολείται με τις ρηματικές μορφές της παράδοσης αποφασίζουν να ερευνήσουν τους ιερούς τόπους γύρω από την Σόφια. Λαμβάνουν μέρος ειδικοί διάφορης προσέγγισης – ερευνητές των θρησκευτικών πράξεων, ειδικοί στις τοιχογραφίες, την αρχιτεκτονική, τα πολιτιστικά και ιστορικά μνημεία.


Στη Μονή του αγίου Γεωργίου του Τροπαιοφόρου. Φωτογραφία: ΒΤΑ

Ακόμη στην αρχή των ερευνών, που κάνουν με μεγάλο ενθουσιασμό, οι ίδιοι βρίσκουν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα, τα οποία αυξάνουν την φιλοδοξία τους.

Η καθηγήτρια Αλμπένα Γκεοργκίεβα, συντονίστρια του σχεδίου, είναι πεπεισμένη, ότι η ομάδα διάφορων επιστημόνων, που ερευνά αυτά τα μέρη, κάνει κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον και χρήσιμο, που θα προσελκύσει την περιέργεια πολλών ανθρώπων.

"Π.χ. από τις έρευνες θα μάθουμε πώς οι κάποτε κάτοικοι της περιοχής της Σόφιας Βλαντάγια προκάλεσαν την οργή του αγίου Ιωάννη της Ρίλας, πώς ο ίδιος ο άγιος βοήθησε στα θύματα του σεισμού στην πόλη Πέρνικ, ποια η σχέση των αγίων θεραπευτών Κοζμά και Δαμιανού με τον ντόπιο πληθυσμό", αναφέρει η καθηγήτρια. "Ειδική θέση στο σχέδιο καταλαμβάνουν οι θαυματουργές εικόνες στην περιοχή της Σόφιας, που βοηθούν τους πιστούς, καθώς και τα μέρη για προσκύνημα".


Η Μονή της Αγίας Παρασκευής κοντά στο χωριό Κλισούρα. Φωτογραφία: ΒΤΑ

"Μακάρι να έχουμε καλή τύχη και να βγει βιβλίο με τις αναλύσεις μας. Φιλοδοξούμε να περιλάβουμε φωτογραφίες, συνεντεύξεις με διάφορα πρόσωπα, καθώς και έρευνες πέρα από τις αφηγήσεις τους. Στην σύγχρονη εποχή μας ίσως είναι καλό να απευθυνθούμε προς τους αγίους, προς τους ήρωες", είπε η καθηγήτρια Αλμπένα Γκεοργκίεβα.  

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα