Τα 70 χρόνια από το τέλος του Ολοκαυτώματος και την νίκη εναντίων του ναζισμού ήταν θέμα πρέσκονφερανς στην Βουλγαρική Εθνική Ραδιοφωνία. Τιμήθηκαν και 25 χρόνια από την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Βουλγαρίας και Ισραήλ. Στα χρόνια του Β παγκοσμίου πολέμου η χώρα μας, παρά το γεγονός, ότι είναι σύμμαχος της Γερμανίας, κατορθώνει να σώσει τους βούλγαρους εβραίους από τα στρατόπεδα του θανάτου. Η σωτηρία τους είναι αποτέλεσμα της υπεράσπισης του τότε αντιπροέδρου της Βουλής Ντιμίταρ Πέσεβ και άλλων 42 βουλευτών, των μητροπολιτών Στέφαν και Κύριλ, της αλληλεγγύης των απλών βούλγαρων. Ο Μάξιμ Μπενβενίστι, πρόεδρος της Οργάνωσης των εβραίων στη Bουλγαρία «Σαλόμ» ανέφερε, ότι η χώρα μας έχει συμβάλει στην ίδρυση του κράτους Ισραήλ:

«Μόνο η βουλγαρική κυβέρνηση επέτρεψε στην ντόπια εβραϊκή κοινότητα να μεταναστεύσει στο Ισραήλ, είπε ο ίδιος. Μόνο αυτή απ όλα τα κράτη του πρώην ανατολικού μπλοκ δεν εμπόδισε, και μάλιστα βοήθησε τους βούλγαρους εβραίους που ήθελαν να πάνε στο Ισραήλ – την γη των παππούδων τους. Πιστέψτε με, η ισραηλινή κοινωνία δεν έχει ξεχάσει αυτήν την βουλγαρική συμβολή.»

Σύμφωνα με τον Μάξιμ Μπενβενίστι ανεξάρτητα από την διακοπή των διπλωματικών σχέσεων λόγω του ότι η Βουλγαρία ήταν στο Σοβιετικό μπλοκ, η φιλία μεταξύ των δύο χωρών δεν διακόπηκε. Αλλά και βέβαια, η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων είναι μια πολύ σημαντική πράξη.

Όσον αφορά το ολοκαύτωμα, η υφηγητής Αλμπένα Τάνεβα από το πανεπιστήμιο Σόφιας είπε τα εξής:

«Η αντίληψη και πεποίθησή μου σαν ερευνητής είναι, ότι η τραγωδία του Ολοκαυτώματος είναι καταστροφή του πολιτισμού και αυτό με κανέναν τρόπο δεν μπορεί να είναι πρόβλημα μόνο των εβραίων. Αυτό είναι σπουδαίο πρόβλημα του καθένα, που εκείνα τα χρόνια δεν ενδιαφέρονταν για την τύχη τους και αποστασιοποιήθηκε, επειδή, όπως ξέρουμε, για να πραγματοποιηθούν τα κακά σενάρια δεν φθάνει μόνο οι κακοί να κάνουν κάτι. Φθάνει οι καλοί να αδρανούν.»

Ιδιαίτερα συναισθηματικός ήταν ο λόγος του Ιώσιφ Σαλαμόν, κύριου ραβίνου του κέντρου «Χαμπάντ» Βουλγαρίας. «Για μένα να ζω σε κράτος σαν τη Βουλγαρία είναι κάτι το ειδικό», είπε ο ίδιος. Και κάτι άλλο:

«Θέλω να ευλογήσω όλο τον βουλγαρικό λαό, το κράτος, την κυβέρνηση, καθώς και τους μακαρίτες – τους αρχιερείς της βουλγαρικής εκκλησίας εκείνης της εποχής, τον κο Ντιμίταρ Πέσεβ και πολλούς άλλους. Θέλω να ευχηθώ στους εν ζωή, στην κυβέρνηση, να συνεχίσουν με τον ίδιο τρόπο να είναι παράδειγμα για όλο τον κόσμο για το πώς πρέπει να σεβόμαστε και να προστατεύουμε τον άλλο. Σας ευχαριστώ!»

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα