Την Παγκόσμια Ημέρα Κατά των Ναρκωτικών και της Διακίνησής τους, που σημειώθηκε στις 26 Ιουνίου, το Κοινωνικό Ημερήσιο Κέντρο για παιδιά και εφήβους με προβληματική συμπεριφορά άνοιξε τις πύλες του για να υπενθυμίσει τις αιτίες που παροτρύνουν τους εφήβους να καταφεύγουν στα ναρκωτικά και το αλκοόλ, καθώς και να δείξει ότι πίσω από κάθε σκόπιμη προσπάθεια στέκεται η ελπίδα για τη σωτηρία τους. Ας δούμε και κάποια στατιστικά στοιχεία: το ένα στα τρία παιδιά στη χώρα μας έχει δοκιμάσει ναρκωτικό, συχνότερα οι έφηβοι καταφεύγουν στη μαριχουάνα και πολύ εύκολα μπορεί κανείς να αγοράσει ψυχοτρόπες ουσίες στη μαύρη αγορά.

"Οι ψυχοτρόπες ουσίες οδηγούν σε εξαρτημένη συμπεριφορά, αλλά προκαλούν και αποτελέσματα που αναζητούνται από τους εφήβους", λέει η ψυχολόγος Εβελίνα Πέιτσεβα, επικεφαλής του νεότερου προγράμματος στο κέντρο. "Οι περισσότεροι έχουν δοκιμάσει μαριχουάνα, καθώς και διεγερτικά όπως κοκαΐνη ή αμφεταμίνη. Η χρήση μαριχουάνας από παιδιά με γενετική προδιάθεση για ψυχικές ασθένειες, τις "ξεκλειδώνει" με πολύ πιο μεγάλη συχνότητα".

Δυστυχώς, οι έφηβοι δε συνειδητοποιούν τις επιπτώσεις από τη χρήση διεγερτικών. "Ούτε σ’ αυτή την ηλικία, ούτε σε μεγαλύτερη, συνειδητοποιούν ότι έχουν πρόβλημα", συνεχίζει η Εβελίνα Πέιτσεβα. "Για προβληματική χρήση μιλάμε όταν έχει ορισμένες επιπτώσεις – κοινωνικές ή τέτοιες που αφορούν την υγεία. Οι νέοι όμως δε φοβούνται ότι μπορούν να αρρωστήσουν. Όταν υπάρχουν προβλήματα στην οικογένεια και η σχέση με τους γονείς είναι προβληματική, τα παιδιά ψάχνουν για εναλλακτική λύση. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντική η εργασία με όλη την οικογένεια. Υποχρεωτική προϋπόθεση συμμετοχής στο πρόγραμμα είναι οι έφηβοι να είναι "καθαροί". Μετά κατά περιόδους περνάνε από έλεγχο για χρήση απαγορευμένων ουσιών. Πριν από δέκα χρόνια όταν άρχισα δουλειά στον τομέα αυτό, οι άνθρωποι μαζικά χρησιμοποιούσαν ηρωίνη και σήμερα ευρέως διαδεδομένη είναι η χρήση διεγερτικών. Η δυναμική της καθημερινότητάς μας είναι τόσο έντονη, ώστε κάνει τους νέους να καταφεύγουν συχνότερα σε διεγερτικές ουσίες", εξηγεί η ψυχολόγος.

Δύο νέοι, που προτιμούν να μείνουν ανώνυμοι και τους οποίους θα αποκαλέσουμε Ίβο και Άνι, επισκέπτονται το κέντρο από μερικά χρόνια. Και οι δύο αρνιούνται να μιλάνε για τα προβλήματα που τους οδήγησαν στο πρόγραμμα.
"Άρχισα να έρχομαι εδώ μαζί με φίλους", λέει ο Ίβο. "Νωρίτερα ήμουν πολύ ακοινώνητος και κλειστός και δεν έβγαινα έξω με ανθρώπους".
Σήμερα ο Ίβο συμμετέχει άνετα στην εργασία των ομάδων και επικοινωνεί με πολύ περισσότερους ανθρώπους.

"Εδώ βρήκα πολλούς νέους φίλους – υπάρχουν άνθρωποι που σέβομαι και άνθρωποι, από τους οποίους μαθαίνω νέα πράγματα", λέει η Άνι. "Το κέντρο μου δίνει συμβουλές για τη ζωή, για το πώς να αντιμετωπίζω τα προβλήματα. Οι γονείς μου είναι ευχαριστημένοι ότι προσπαθώ να καταλάβω τη ζωή. Και η ζωή μου άλλαξε με τις νέες φιλίες μου, έμαθα πώς να καταλαβαίνω τον εαυτό μου και τους άλλους που βλέπουν τη ζωή με διαφορετικό τρόπο. Έμαθα ότι πρέπει να είμαι πιο επίμονη και να πιστεύω περισσότερο στον εαυτό μου".

Είναι απαραίτητα ολόκληρα πέντε χρόνια για να ξεπεράσουν οι νέοι το πρόβλημά τους. Το κέντρο δεν έχει την υποχρέωση να παρακολουθεί πώς συνεχίζεται η ζωή τους αφού εγκαταλείψουν το πρόγραμμα. Καμιά φορά όμως συμβαίνει να τηλεφωνήσει κάποιος, απλώς για να πει "Είμαι καλά!"

Μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα