Τα δημοσιονομικά παντού χρειάζονται περιοδική εξυγίανση. Φέτος στη Βουλγαρία αυτή η εξυγίανση συμπίπτει με τον παραδοσιακό ανοιξιάτικο καθάρισμα και ρυθμό του έδωσε ο ίδιος ο πρωθυπουργός, πάγωνοντας κρατικές προμήθειες αξίας περίπου 1 δις. Έλαβε μέρος και η Επιτροπή προστασίας του ανταγωνισμού, η οποία εδώ και καιρό έκανε άκαρπες προσπάθειες να βάλει τάξη στην αγορά υγρών καυσίμων στη χώρα.

Μέχρι τώρα δεν προλάμβανε να μαζέψει σπουδαίες αποδείξεις για τις υποψίες, που υπάρχουν στην κοινωνία, για συμφωνίες καρτέλ στις τιμές μεταξύ των μεγάλων αλυσίδων με πρατήρια υγρών καυσίμων, καθώς και για μονοπωλιακή θέση του μόνου στη χώρα διυλιστηρίου. Ήρθε ο καιρός και μαζέψαμε αρκετά γεγονότα, για να πραγματοποιήσουμε πραγματική έρευνα, εξηγούν από την Επιτροπή, εννοώντας τις χαμηλές τιμές ρεκόρ της βενζίνης σε παγκόσμια κλίμακα, από την οποία τάση, όμως, υστερεί η Βουλγαρία. Ακόμη περισσότερο, που ένας πολύ αμφιλεγόμενος, αλλά πολύ ισχυρός και με μεγάλη επιρροή επιχειρηματίας από την Βάρνα εδώ και μερικούς μήνες αποδείχνει ότι υπάρχει καρτέλ και αυτό καθορίζει τις τιμές, ενώ ο ίδιος συμμορφώνεται με την λογική της αγοράς, που του επιτρέπει να πουλά κατά 20% φθηνότερα τα υγρά καύσιμα.

Τώρα η Επιτροπή προστασίας του ανταγωνισμού στοχεύει στους επτά μεγαλύτερους διανομείς βενζίνης και ντίζελ, ανάμεσα στους οποίους είναι και παγκόσμιες επιχειρήσεις. "Η απόφαση είναι τολμηρή, επειδή θίγει μεγάλες παγκόσμιες εταιρείες", σχολίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τομισλάβ Ντόντσεφ, υποσχόμενος ταυτόχρονα στην επιτροπή "κάθε λογής βοήθεια, εάν χρειάζεται".

Παρ' όλο, που, όπως αναγνωρίζει η ίδια η Επιτροπή, η απόδειξη για συμφωνία καρτέλ είναι πρόβλημα αυξημένης πολυπλοκότητας, που απαιτεί πολύ χρόνο, δεν κρύβει, ότι αυτήν την φορά είναι αποφασισμένη να φτάσει στο τέλος. Και το τέλος μπορεί να είναι αρκετά δυσάρεστο για τους εμπόρους – πρόστιμα μέχρι 10% του ετήσιου τζίρου. Γίνεται λόγος για πολλά χρήματα. Ας μη μιλάμε για το πλήγμα στο ίματζ και το κύρος, που πάντα έχει και συγκεκριμένες συμπληρωματικές οικονομικές διαστάσεις.

Το κοινό, και μάλιστα επικροτεί την επίθεση της Επιτροπής προστασίας του ανταγωνισμού εναντίων των υψηλών τιμών, ακόμη περισσότερο, που οι ίδιες οι αρχές στο πρόσωπο του υπουργού Οικονομικών Βλαντισλάβ Γκοράνοφ έκαναν υπαινιγμό, για το ότι εάν όλα πάνε καλά, μπορούμε να αναμένουμε πτώση των τιμών της βενζίνης προς μεγάλη χαρά των οδηγών.

Αυτές οι ελπίδες αυξήθηκαν και από το γεγονός, ότι η Επιτροπή σχεδιάζει να ερευνήσει την συμπεριφορά όχι μόνο των λιανικών εμπόρων, αλλά και των ίδιων των παραγωγών καυσίμων. Στην περίπτωση γίνεται λόγος για το μόνο διυλιστήριο στη χώρα, το ρωσικό Lukoil, για το οποίο υπάρχουν υποψίες πώς κάνει κατάχρηση της μονοπωλιακής του θέσης, επειδή, σύμφωνα με τα έγγραφα, πουλά για εξαγωγές φθηνότερα, απ' ό,τι για την εγχώρια αγορά.

Εάν οι καλές προθέσεις να προστατευτούν οι κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού στην αγορά καυσίμων θα πετύχουν, είναι δύσκολο να πούμε ακόμη. Είναι σίγουρο, όμως, ότι η μάχη εναντίων των γιγάντων πετρελαίου δεν θα είναι καθόλου εύκολη.

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα