Στις λαϊκές δοξασίες η Μεταμόρφωση του Σωτήρος (6 Αυγούστου) είναι μια γιορτή που σηματοδοτεί τα όρια μεταξύ του καλοκαιριού και του φθινοπώρου. Οι αλλαγές στις καιρικές συνθήκες που είναι τόσο σημαντικές για τους ανθρώπους επηρεάζουν ιδιαίτερα τη γεωργία και την εκτροφή των ζώων. Οι άνθρωποι παρατήρησαν ότι γύρω από αυτή την ημερομηνία μειώνεται η διάρκεια της ημέρας, τα φίδια και οι σαύρες κρύβονται στις φωλιές τους και τα χελιδόνια ξεκινούν το ταξίδι τους προς τα νότια.Γι’ αυτό λέγεται ότι από τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, η ημέρα «ανατρέπεται». Στο βουλγαρικό φολκλόρ υπάρχουν πεποιθήσεις που σχετίζονται με το νόημα και τη σημασία της χριστιανικής γιορτής.

Ας υπενθυμίσουμε ότι η γιορτή της Μεταμόρφωσης είναι κατά την περίοδο της νηστείας της Παναγίας (προετοιμασία για τη μεγάλη εκκλησιαστική γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου - 15 Αυγούστου). Σύμφωνα με τα ευαγγέλια, τρεις μαθητές μαζί με τον Ιησού Χριστό πήγαν στο όρος Θαβώρ της Γαλιλαίας για να προσευχηθούν, και είδαν με τα ίδια τους τα μάτια, μία μεγάλη έκπληξη. Αντίκρισαν τον Κύριο να μεταμορφώνεται – «Έλαμψε το πρόσωπό Του, υπέρ τον ήλιο και τα ρούχα Του έγιναν λευκά σαν το φως.»

Στην γιορτή της Μεταμόρφωσης απαγορεύονται διάφορες εργασίες, ιδιαίτερα οι οικιακές, και μέχρι τη ημέρα αυτή δεν τρώγονται τα σταφύλια και τα βατόμουρα.

Νωρίς το πρωί την Ημέρα της Μεταμόρφωσης οι πιστοί φέρουν στην εκκλησία τα πρώτα ώριμα σταφύλια. Μετά τη λειτουργία και το αγιασμό των σταφυλιών οι γυναίκες τα μοιράζονται στην οικογένεια και τους γείτονες. Σε ορισμένα μέρη στην εκκλησία φέρουν επίσης βατόμουρα, καρπούζια, μήλα, αχλάδια και άλλα φρούτα.

Μετά τον αγιασμό των φρούτων ο καθένας μπορεί να τρώει ήδη σταφύλια και βατόμουρα. Την ημέρα αυτή, σύμφωνα με τις παραδόσεις μιας λαογραφικής ομάδας πληθυσμού στις γύρω περιοχές της πόλης Ράζγκραντ, οι εκπρόσωποί της δεν τρώνε κόκκινα σταφύλια και κόκκινο καρπούζι. Πιστεύουν ότι έτσι θα προστατεύσουν τα πρόσωπά τους από δυσάρεστα σημάδια.

Ο βούλγαρος λαογράφος Ντιμίταρ Μαρίνοφ αναφέρει και ένα έθιμο χαρακτηριστικό για τους κάτοικους του χωριού Πέτκοβο, κοντά στο Σμόλιαν, οι οποίοι τρώνε τελετουργικό ψωμί με μέλι, αγιασμένα στη εκκλησία.

Στις 6 Αυγούστου η φύση μεταμορφώνεται και αυτό είναι μια ευκαιρία για τους ανθρώπους να αλλάξουν. Ή τουλάχιστον να προσπαθήσουν.

Μετάφραση: Πένκα Βέλεβα