Ακόμα και εν ζωή οι άνθρωποι αποκαλούσαν τον Κόστα Κόλεβ «εποχή», «φαινόμενο» και «θρύλο» στην δημιουργία παραδοσιακής μουσικής. Φέτος σημειώνουμε 95 χρόνια από την γέννηση του συνθέτη και μαέστρου του οποίου η μουσική ήταν αφιερωμένη στους βουλγάρικους ήχους. Στο αρχείο της ΒΕΡ φυλάσσονται 4000 δικές του ηχογραφήσεις – τραγούδια, μελωδίες, χοροί, σουίτες.

Ο μουσικός Κόστα Κόλεβ αρχίζει να ενδιαφέρεται για το φολκλόρ από παιδί όταν στο χωριό του, το Κόρτεν στην περιοχή του Σλίβεν, μαθαίνει ακορντεόν. Στην αρχή όταν πρωτοέρχεται στη Σόφια οι συγγενείς του προσπαθούν να τον αποτρέψουν από τη μουσική σταδιοδρομία γιατί δεν την θεωρούν ιδιαίτερα προσοδοφόρα αλλά ο Παρασκέβ Χατζίεβ δεν τον αφήνει να γίνει οδοντίατρος και τον ωθεί να τελειώσει την Μουσική Ακαδημία. Το 1949διορίζεταιστη ΒΕΡ. Στην αρχή αναλαμβάνει το ανσάμπλ του Ουγκαρτσίν και μετά το σχήμα για Παραδοσιακό Τραγούδι με το οποίο συνεργάζεται 30 χρόνια και το ανεβάζει στην πρώτη θέση στη Βουλγαρία.

Σαν συνθέτης και μαέστρος υπήρξε ιδιαίτερα απαιτητικός. Δημιούργησε μεγάλο ρεπερτόριο και γνώριζε τα λαϊκά όργανα. Χάρη στις γνώσεις του αυτές δημιουργούσε συνθέσεις τις οποίες οι μουσικοί ερμήνευαν με απόλαυση. Για τους σολίστες ήταν τιμή να συνθέσει κομμάτια ειδικά για τη φωνή τους. Η μουσική του Κόστα Κόλεβ ήταν αγαπημένη για τους ακροατές του ραδιοφώνου.

Τα έργα του Κόστα Κόλεβ λαμβάνουν υπόψη τα λαογραφικά πρότυπα, τις διαλέκτους και τα τοπικά στυλ και είναι θεμελιώδη όσον αφορά τη παραδοσιακή μουσική εκπαίδευση στη χώρα μας. Όταν ηχογραφούσε επέμενε να παίρνει μουσικούς από τα μέρη από όπου ήταν η μουσική που εκτελούσαν για να μπορούν να την αποδώσουν αυθεντικά. «Για τους συναδέλφους του ήταν τιμή να συνεργάζονται μαζί του», λέει η σύζυγός του, η παραδοσιακή τραγουδίστρια Μαρία Λέσκοβα με την οποία έζησαν πολλά χρόνια μαζί και μοιράστηκαν πολλές όμορφες στιγμές.

«Το σημαντικότερο που έμαθα από τον άντρα μου ήταν να εμπνέομαι από τα πρωτότυπα, συνεχίζει εκείνη. Όταν συναντηθήκαμε ήμουν 23 χρονών. Είχα τελειώσει τη Μουσική Ακαδημία στο Πλόβντιβ και εκείνος με έμαθε να επιλέγω το ρεπερτόριό μου και να προσδίδω καλλιτεχνική αξία στο τραγούδι μου, να το κάνω μοναδικό. Ο Κόστα συμμετείχε στις κριτικές επιτροπές όλων των λαογραφικών πανηγυριών και επέστρεφε πάντα με υλικό. Δεν είχε πολύ χρόνο να διδάσκει γιατί ήθελε να προλάβει να υλοποιήσει τις ιδέες του. Αυτή τη στιγμή προσπαθώ να ψηφιοποιήσω το έργο του και να εκδώσω ένα ανθολόγιο με τα άγνωστα τραγούδια που έφερνε από τα πανηγύρια.

Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα