Ακριβώς επτά εβδομάδες πριν το Πάσχα, η Κυριακή της Τυροφάγου είναι ημέρα για συγχώρεση, όταν μαζευόμαστε όλοι γύρω από το τραπέζι, και όταν για τελευταία φορά πριν τη νηστεία τρώμε αρτύσιμα φαγητά – αυγά, γαλακτοκομικά, όπως το τυρί, το γάλα, το βούτυρο κλπ., και ψάρι, γι’ αυτό και η Κυριακή αυτή ονομάζεται Κυριακή της Τυροφάγου /Σίρνι Ζάγκοβεζνι στα βουλγαρικά/. Η ημέρα αυτή είναι γνωστή στο λαϊκό ημερολόγιο και με άλλες ονομασίες που σχετίζονται με την έννοια της γιορτής, στην οποία περιπλέκονται ειδωλολατρικά στοιχεία – η συμβολική κάθαρση με φωτιά πριν την αρχή της νηστείας.

Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή – δηλαδή η Νηστεία του Πάσχα ξεκινάει από την Καθαρά Δευτέρα, δηλαδή επτά εβδομάδες πριν την Κυριακή του Πάσχα. Κατά την διάρκεια της νηστείας απαγορεύονται και τα ποτά, τα τραγούδια,οι χοροί καιοι γάμοι. Γι’ αυτό μετά τον δείπνο της Κυριακής της Τυροφάγου έρχονται οι ώρες διασκέδασης πριν τη νηστεία και η συμβολική κάθαρση με φωτιά.

Σε πολλές περιοχές αυτή την περίοδο ομάδες εργένηδες γυρίζουν μεταμφιεσμένοι, ανάβονται και μεγάλες φωτιές και τα παιδία διώχνουν τα κακά πνεύματα και τον χειμώνα. Η φωτιά είναι δυνατό τελετουργικό σύμβολο και στα έθιμα της Κυριακής της Τυροφάγου. Οι άντρες πηδάνε πάνω από τις φλόγες και στριφογυρίζουν φλεγόμενες μπάλες από άχυρο, ενώ οι γυναίκες χορεύουν. Σε κάποια χωριά οι ερωτευμένοι νεαροί ρίχνουν αναμμένα βέλη στις στέγες και την αυλή της κοπελιάς που αγαπάνε. Για όσους έχουν κόρες για παντρειά πρόκειται για μια δύσκολη νύχτα, γιατί πρέπει να σβήσουν τις πυρκαγιές, ενώ τα κορίτσια μαζεύουν τα βέλη που θα δείξουν ποια είναι η πιο επιθυμητή νύφη. Οι κοπέλες συνήθως στήνουν χορό, ενώ τα αγόρια έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν την αγαπημένη τους.

Έτσι η συγχώρεση, το γλέντι, η φωτιά και η αγάπη βαδίζουν χέρι-χέρι πριν τη Μεγάλη Σαρακοστή.

Μετάφραση: Πένκα Βέλεβα

Φωτογραφίες: BGNES