Μια καλή είδηση για τη Βουλγαρία βρέθηκε στο κέντρο της προσοχής την περασμένη εβδομάδα. Η Μόσχα και οι Βρυξέλλες έδωσαν τα χέρια. Συμφώνησαν να αλλάξει ριζικά η ρωσική πολιτική προμηθειών φυσικού αερίου της Ρωσίας για ορισμένες πρώην δορυφορικές χώρες της Σοβιετικής Ένωσης, που τώρα είναι χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την είδηση ανακοίνωσε η Επίτροπος Ανταγωνισμού της Κομισιόν Μαργκρέτε Βέστεγκερ σύμφωνα με την οποία η ρωσική μονοπωλιακή επιχείρηση Gazprom συμφώνησε να εφαρμόσει ανταγωνιστική τιμολόγηση του φυσικού αερίου για τη Βουλγαρία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία. Όχι μόνο αυτό. Η Gazprom επέτρεψε στις χώρες αυτές να μεταπωλούν και να επαναγάγουν, κατά την κρίση τους, ποσότητες αερίου το οποίο δεν χρειάζονται σε άλλες χώρες. Ο κατάλογος των συμφωνιών είναι μακρύς και κινείται σ’ αυτό το πνεύμα.

Οι Βρυξέλλες είχαν αρχίσει να ερευνούν την πολιτική της Gazprom από το 2012, για παραβάσεις των κανόνων του ανταγωνισμού. Η Gazprom γνώριζε ότι θα μπορούσε να της επιβληθεί σοβαρό πρόστιμο από την Ευρωπαϊκή Αντιμονοπωλιακή Αρχή και να χάσει τις θέσεις της στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Το σφίξιμο των χεριών, στις Βρυξέλες, έβαλε τέλος στην προδιαγραφόμενη μάχη.

Έτσι, στην έκθεση που συνέταξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σημειώνεται ότι η Gazprom έχει επιβάλει στην αγορά φυσικού αερίου της Βουλγαρίας εδαφικούς περιορισμούς. Στην σύμβασή της με την Bulgargaz, η βουλγαρική επιχείρηση δεν δικαιούται να μεταφέρει ελεύθερα ρωσικό φυσικό αέριο έξω από τα βουλγαρικά σύνορα. Τώρα η Gazprom εξαλείφει αυτή τη ρητή αυτή απαγόρευση κι’ έτσι η Βουλγαρία θα είναι σε θέση να υλοποιήσει τη διασύνδεση με την Ελλάδα και να γίνει ένας πλήρης παίκτης στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Και κάτι ακόμα. Η Bulgargaz θα έχουν πλέον το δικαίωμα να ζητήσει από τη ρωσική Gazprom την επαναδιαπραγμάτευση των τιμών, ανάλογα με τις αλλαγές στις συνθήκες αγοράς στην Ευρώπη καθώς και την επανεξαγωγή των ελεύθερων ποσοτήτων φυσικού αερίου τις οποίες διαθέτει. Όσο για το έπος του αγωγού SouthStream, ο οποίος οποία υποτίθεται ότι θα μετέφερε ρωσικό φυσικό αέριο κάτω από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι τη Βουλγαρία και η κατασκευή του οποίου τερματίστηκε με πρωτοβουλία της Βουλγαρίας, η Gazprom θα αποσύρει τις απαιτήσεις της προς τη Σόφια, οι οποίες ανέρχονταν σε αρκετές δεκάδες εκατομμύρια δολάρια.

Συνθηκολόγησε η Gazprom στις Βρυξέλλες; Αυτή την ερώτηση κάνουν πάρα πολλοί παρατηρητές και αναλυτές στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Η απάντηση είναι, μάλλον, «όχι», μια και από τη συμφωνία κερδίζουν και οι δυο πλευρές. Οι Βρυξέλλες κάνουν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός προς τη δημιουργία μιας κοινής αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και ο «προφανής» συμβιβασμός της Μόσχας είναι σίγουρα μια έκφραση διορατικότητας. Η Gazprom συνειδητοποιεί ότι έχει πλέον περάσει ο χρόνος του μοντέλο του διαχωρισμού των αγορών της Ανατολικής Ευρώπης. Επίσης γνωρίζει ότι με τη δημιουργία της κοινής ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, θα υπάρχει σταθερή ζήτηση και μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο ως ο βασικός προμηθευτής για πολλά χρόνια.

Μετάφραση: Σταύρος Βανιώτης