Ο Σπας Καραφέζοφ είναι ο πρόεδρος του Εθνικού Πολιτιστικού Κέντρου «Λουί Μπράιγ». Σαν παιδί ζωγράφιζε, αλλά στα 18 του χρόνια έχασε την όρασή του και από τότε του λείπουν τα χρώματα και οι μορφές. Σήμερα είναι 83 ετών και θα γιορτάσει τα 90 χρόνια του θεσμού που διοικεί.

Το Εθνικό Πολιτιστικό Κέντρο «Λουί Μπράιγ» ιδρύθηκε από τον συνθέτη Πέτκο Στάινοφ και είναι το μόνο τυπογραφείο που εκδίδει βιβλία με σύστημα ανάγνωσης Μπράιγ. Στη βιβλιοθήκη του υπάρχουν 3 000 βιβλία και 13 000 ηλεκτρονικοί τίτλοι. Μια νέα τεχνολογία αντικατέστησε τη χειροποίητη δημιουργία των βιβλίων για τυφλούς και χάρη σε δωρεά του ιδρύματος «Ανοιχτή κοινωνία» και της πρεσβείας της Ιαπωνίας, το πολιτιστικό κέντρο διαθέτει πλέον εκτυπωτή και μεταφέρει τα βιβλία που εκδίδει ως τη διεύθυνση των αγοραστών.

Η διαδικασία εκτύπωσης είναι αρκετά ακριβή λόγω του ειδικού χαρτιού που χρησιμοποιείται και που εισάγεται από το εξωτερικό, ταυτόχρονα το κράτος δε δίνει πόρους και από το πολιτιστικό κέντρο αναζητούν χρηματοδότες.

«Από το 1994 αρχίσαμε να δημιουργούμε ηλεκτρονικά βιβλία, πρώτα με το σύστημα DOS», λέει ο Σπας Καραφέζοφ. Από το 2007, χάρη στην Ένωση Γλωσσολογίας Υπολογιστών, αρχίσαμε να δουλεύουμε με το λογισμικό SpeechLab, ένα πρόγραμμα, με το οποίο ο τυφλός άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιεί το Ίντερνετ μέσω smartphone, υπολογιστή και ταμπλέτα. Το αρχείο το κατεβάζουν οι χρήστες από σέρβερ που λειτουργεί όλο το εικοσιτετράωρο και μετατρέπει το κείμενο σε προφορικό λόγο.»

Χάρη σε οθόνες αφής οι τυφλοί ανοίγουν όποιο βιβλίο θέλουν και διαβάζουν με τα δάχτυλα, αλλά αυτή η τεχνολογία είναι αρκετά ακριβή για τους φοιτητές και τους εργαζόμενους και αυτό οδηγεί σε μείωση του αριθμού των μορφωμένων τυφλών.

«Οι δυνατότητες των τυφλών να εργάζονται είναι πολύ μικρές», λέει ο κύριος Καραφέζοφ. – «Στη Γερμανία οι νέες τεχνολογίες εισάγονται δωρεάν στους εργασιακούς χώρους, ενώ στη Βουλγαρία υπάρχουν κάποια ευρωπαϊκά προγράμματα, αλλά δεν καλύπτουν όλες τις περιπτώσεις. Η όραση είναι πολύ σημαντική αίσθηση και οι οπτικές τεχνολογίες αντικαθιστούν τη χειρωνακτική εργασία. Οι τυφλοί πρέπει να έχουν πολύ περισσότερες ικανότητες από τους άλλους ανθρώπους, για να μπορούν να επιβιώσουν, και είναι κρίμα να τους εγκαταλείπουμε να ζουν απομονωμένοι. Ευτυχώς στη χώρα μας τα τυφλά παιδιά πηγαίνουν σχολείο και συχνά σπουδάζουν στο πανεπιστήμιο, μαθαίνουν να ενημερώνονται για τα πολιτιστικά δρώμενα και μαθαίνουν ξένες γλώσσες, γίνονται δικηγόροι, καλλιτέχνες, δάσκαλοι. Η ένταξη ξεκινά από τους ίδιους τους ανθρώπους με ειδικές ανάγκες. Πρέπει να καταλάβουν πως είναι ικανοί να υπερασπιστούν την υπερηφάνειά τους. Κάθε άνθρωπος ανεξάρτητα από τις συνθήκες και τη φυσική του κατάσταση μπορεί να βρει τη θέση του στη ζωή.»

Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα