Στις 17 Σεπτεμβρίου οι πολίτες της πρωτεύουσας της Βουλγαρίας γιορτάζουν την Ημέρα της Σόφιας. Η Σόφια έγινε πρωτεύουσα της Βουλγαρίας το 1879 και μετατράπηκε σε πολιτικό, διοικητικό, οικονομικό, επιστημονικό και πολιτιστικό κέντρο. Μετά την Απελευθέρωση οι ηγεμόνες της Βουλγαρίας ήρθαν από την Ευρώπη και έφεραν μαζί τους αρχιτέκτονες, οι οποίοι έδωσαν ένα κοσμοπολίτικο πνεύμα στην πόλη. Οι Βούλγαροι άρχισαν να σπουδάζουν στο εξωτερικό και οι οικίες, ειδικά στο κέντρο στη Σόφιας, έχουν δικό τους χαρακτήρα, ο οποίος έχει να κάνει και με τις προσωπικότητες που τις κατοίκησαν.

Στην γειτονιά Λόζενετς έζησαν αρκετές γενιές διανοούμενωνκαι καλλιτεχνών. Εμείς θα σταθούμε στον αριθμό 12 της οδού Μιτζούρ και θα επισκεφτούμε μια οικία, η οποία φιλοξένησε την διάσημη ηθοποιό Αντριάνα Μπούντεβσκα, η οποία έζησε στις αρχές του 20ού αιώνα. Γεννημένη στο Ντόμπριτς το 1878, σπούδασε ηθοποιία στη Μόσχα και μετά το 1944 έζησε στο σπίτι συγγενών της – του ακαδημαϊκού Ευγκένι Μπούντεβσκι, του καθηγητή Φαρμακευτικής Ομουρτάγκ Μπούντεβσκι και της αρχιτέκτονα Νάντια Μπούντεβσκα.

Πρόκειται για μια ηθοποιό που έχει ερμηνεύσει πάνω από 100 ρόλους, λέει η δημοσιογράφος Μαγκνταλένα Γκίγκοβα, που μελετά τις βιογραφίες διάσημων Βουλγάρων. Στην Μόσχα στάλθηκε από τον Ιβάν Βάζοφ και τον Ιβάν Σισμάνοφ. Όταν επέστρεψε έγινε διάσημη με τον ρόλο της Δαλιδά στο δράμα του Βλαντιμίρ Μουσακόφ το 1921. Εμφανίστηκε στη σκηνή με κορμάκι στο χρώμα του δέρματος, λευκά και μαύρα μαργαριτάρια και ακουαμαρίνες, το μπουστάκι της ήταν έργο τέχνης, το στήθος της ήταν καλυμμένο με μουσελίνα, ενώ από τη μέση και κάτω έπεφτε αιθέρια διάφανη μακριά φούστα.

Η αίθουσα ήταν κατάμεστη, γιατί σύμφωνα με τα ήθη της εποχής, η φήμη έλεγε πως παίζει γυμνή. Η ηθοποιός ήταν 43 χρονών, αλλά έδειχνε πολλά χρόνια νεότερη, παρά τη θλίψη της για το χαμό του συζύγου της Χρίστο Γκάντσεφ, επίσης ηθοποιού που πέθανε κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σύντομα έχασε την νεογέννητη κόρη της, αργότερα ένας από τους δυο γιούς της δολοφονήθηκε στην Ιταλία, ενώ ο άλλος μετανάστευσε στην Αργεντινή. Αν και την παρομοίαζαν με τη Σάρα Μπερνάρ, την συνταξιοδότησαν στα 48 της χρόνια κι αναγκάστηκε να φύγει για το Μπουένος Άιρες, όπου έζησε με τον γιό της. Στην επέτειο για τα 70 της χρόνια την κάλεσαν στη Βουλγαρία και έζησε στη Σόφια, στην οδό Μιτζούρ, ως το τέλος της ζωής της το 1955.

Πρόκειται για έναν χώρο που φέρει ακόμα το πνεύμα της ηθοποιού και των προσωπικοτήτων που καλούσε στο σαλόνι της με το πιάνο με ουρά. Σαν πολιτιστικό στέκι, με όνομα, αφιερωμένο στην πόλη της Σόφιας, εγκαινιάστηκε το 2017 και από τότε προσφέρει στους λάτρεις της τέχνης εκθέσεις ζωγραφικής, βραδιές, αφιερωμένες στην ιστορία της γειτονιάς και του θεάτρου, και άλλες εκδηλώσεις, στις οποίες κύρια πρόσωπα είναι συγγραφείς και συνθέτες. Στις 17 Σεπτεμβρίου οι φίλοι της τέχνης μπορούν να επισκεφτούν το σπίτι και της αυλή της οδού Μιτζούρ από τις 12 το μεσημέρι έως τις εφτά και μισή το βράδυ, να γιορτάσουν την ημέρα της πρωτεύουσας και να πιουν ένα κρασί στην υγειά του πρώτου χρόνου του «Σπιτιού της Σόφιας».

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα

Φωτογραφίες: Νταρίνα Γκριγκόροβα και αρχείο