Η αποθέωση της καταναλωτικής κοινωνίας, η Μαύρη Παρασκευή, είναι ένα φαινόμενο που οι βούλγαροι καταναλωτές γνώρισαν τα τελευταία 6 ή7 χρόνια. Οι αρχικές αντιδράσεις του απόγειου της κατανάλωσης παραμένουν αντιφατικές ακόμα και σήμερα. Τόσο οι έμποροι όσο και οι πελάτες, στη Βουλγαρία, εξακολουθούν να έχουν ορισμένες αμφιβολίες σχετικά με αυτή τη «γιορτή» μείωσης των τιμών. Μάλιστα, υπήρξαν περιπτώσεις διαμαρτυρίας πολιτών κατά των προσφορών της Μαύρης Παρασκευής, η οποία αναμένεται την τελευταία Παρασκευή του μήνα. Σύμφωνα με τους υπερήφανους συμπατριώτες μας, πρόκειται για καταναλωτισμό του πιο βίαιου τύπου. «Δεν θα στηθούμε στις ιστοσελίδες από νωρίς το πρωί περιμένοντας τις εκπτώσεις για κάθε είδους προϊόντα. Ακόμη και αν μας αρέσει κάτι, θα επιμείνουμε να το πληρώσουμε στην κανονική του τιμή», δήλωσε ένας εκπρόσωπος του «εκκολαπτόμενου λαϊκού κινήματος».

Δεν υπάρχει αμφιβολία, ωστόσο, ότι η Μαύρη Παρασκευή και η «διαδικτυακή Δευτέρα», κερδίζουν δημοτικότητα και προσελκύουν την αυξανόμενη προσοχή των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. Φέτος, η Μαύρη Παρασκευή, αν και επίσημα είναι στις 29 Νοεμβρίου, ξεκίνησε και συνεχίστηκε στη Βουλγαρία για σχεδόν ολόκληρο τον Νοέμβριο. Οι ανταγωνιζόμενοι έμποροι ανακοινώνουν γρήγορα μειώσεις από 40% έως 70% των προϊόντων που προσφέρουν. Ένα από τα μεγαλύτερα ηλεκτρονικά καταστήματα έχει ανακοινώσει ότι κατά το πρώτο δίωρο των πρόωρων εκπτώσεων πουλήθηκαν εμπορεύματα αξίας 7 εκατομμυρίων ευρώ. Αλήθεια ή προσπάθεια αυτοδιαφήμισης: Το γεγονός είναι ότι το 95% των βουλγάρων καταναλωτών έχει ακούσει και ξέρει τι είναι η Μαύρη Παρασκευή και οι περισσότεροι από αυτούς το συνδέουν με τις αγορές στο διαδίκτυο. Τα εμπορικά κέντρα, φυσικά, δεν έχουν μείνει πίσω και παρατηρείται πλήθος αγοραστών που δεν θέλουν να χάσουν τις εκπτώσεις. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι πωλήσεις αναμένεται να φθάσουν στα 800 εκατομμύρια ευρώ περίπου, δηλαδή σχεδόν κατά τρίτο περισσότερο από πέρυσι. Ωστόσο, αυτό το είδος συναλλαγών δεν είναι του γούστου των μικρών εμπόρων που δεν μπορούν να ανταγωνιστούν με τις μεγάλες αλυσίδες λόγω των μικρότερων εκπτώσεων που έχουν από τους χονδρεμπόρους και τους κατασκευαστές - κάτι που δεν τους επιτρέπει να ρίξουν πολύ τις τιμές πώλησης.

Μιλώντας για εκπτώσεις, πρέπει να πούμε ότι ακριβώς αυτές είναι η ρίζα των υποψιών και του σκεπτικισμού πολλών βουλγάρων καταναλωτών για τη Μαύρη Παρασκευή, οι οποίοι δεν πιστεύουν ότι οι εκπτώσεις είναι πραγματικές και όχι εμπορικά κόλπα. «Οι καταναλωτές παραπονιούνται συχνά ότι οι εκπτώσεις αυτές τις μέρες δεν είναι πραγματικές», εξηγεί ο Ντιμίταρ Μαργκαρίτοφ, πρόεδρος της Επιτροπής Προστασίας των Καταναλωτών. Συχνά λέμε ποιες είναι οι παραβιάσεις και αυτό μπορεί να κάνει τους καταναλωτές να αισθάνονται ότι αυτές οι παραβιάσεις κυριαρχούν στις εκπτώσεις. Η αλήθεια είναι ότι αυτές τις μέρες πραγματοποιούμε τουλάχιστον 250-300 ελέγχους και στο, περίπου, 10% των περιπτώσεων εντοπίζονται διαφορετικοί τύποι παραβιάσεων, προσθέτει ο Μαργκαρίτοφ. Τελικά, αποδεικνύεται ότι οι περισσότεροι έμποροι παίζουν τίμια τη Μαύρη Παρασκευή. Και πολλοί καταναλωτές εμπιστεύονται τις σαγηνευτικές προτάσεις τους. Σύμφωνα με μια κοινωνιολογική δημοσκόπηση, την παραμονή της Μαύρης Παρασκευής, το 73% των ατόμων που ερωτήθηκαν δήλωσαν ότι σκοπεύουν να ψωνίσουν και να ξοδέψουν από 50 έως 400 ευρώ. Οι περισσότερες αγορές θα γίνουν στα είδη ένδυσης και υπόδησης, τα ηλεκτρονικά και τα καλλυντικά.

Η Μαύρη Παρασκευή αποτελεί θετικό στοιχείο για τη βουλγαρική οικονομία, κύριος μοχλός της οποίας είναι η εγχώρια κατανάλωση. Δηλαδή όσο περισσότεροι Βούλγαροι ψωνίζουν, τόσο περισσότερο αυξάνεται το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) και δημιουργούνται περισσότερες νέες θέσεις εργασίας. Από την άλλη πλευρά, δεν μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός ότι οι βούλγαροι είναι οι ευρωπαίοι με τα χαμηλότερα εισοδήματα και με πολύ περιορισμένη αγοραστική δύναμη, για τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτό, φυσικά, αποτελεί τροχοπέδη στην οικονομική ανάπτυξη. Από την άποψη αυτή, ωστόσο, σημειώθηκαν θετικές τάσεις τα τελευταία χρόνια - τα εισοδήματα των βουλγάρων αυξάνονταν σταθερά και σχετικά γρήγορα. Σύμφωνα με διάφορες πηγές, η αύξηση αυτή υπερβαίνει το 10% ετησίως και ισχύει όχι μόνο για τους εργαζόμενους αλλά και για τους συνταξιούχους, των οποίων οι συντάξεις αυξάνονται επίσης κατά 5-7% σε ετήσια βάση.

Φωτογραφίες: bgnes

Μετάφραση: Σταύρος Βανιώτης