Το Φεστιβάλ Σύγχρονης Τέχνης «180 μοίρες» ξεκίνησε στην Σόφια το 2014. Φέτος, από τις 3 Ιουλίου ως την 1^η Αυγούστου, θα διεξαχθεί για 7^η φορά, μα τώρα σε συνθήκες πανδημίας και κρίσης. Διοργανωτής και καλλιτεχνικός διευθυντής του εξαιρετικά ενδιαφέροντος γεγονότος είναι ο Αλεξάνταρ Χατζίεβ, φαγκοτίστας, συνθέτης ηλεκτρονικής μουσικής και παραγωγός τολμηρών πειραματισμών.

Ο κορονοϊός μας αναγκάζει να κρατάμε κοινωνικές αποστάσεις και μειώνει τις μετακινήσεις αλλά η τεχνολογία μπορεί να μας φέρει κοντά. Οι καλλιτέχνες απο την άλλη δεν έχουν χάσει την δημιουργικότητά τους και βρίσκουν νέους τρόπους για να την εκφράζουν στις νέες συνθήκες.

«Σκοπός μας ήταν πάντα να μειώνουμε τις αποστάσεις μεταξυ των καλλιτεχνών και του κοινού, λέει ο Αλεξάνταρ Χατζίεβ. Η φετινή έκδοση του φεστιβάλ θα είναι ψηφιακή λόγω της Covid-19. Αυτό μας δίνει την ευκαιρία να επισκεφτούμε τους δημιουργούς στα εργαστήριά τους αλλά και να επικοινωνήσουμε με κοινό από πολύ μακριά. Ένα από τα βασικά θέματα που θα μας απασχολήσουν είναι το αν η «ζύμωση» μεταξύ του καλλιτέχνη και του κοινού μπορεί να είναι δυνατή εξ αποστάσεως και ονλάιν».

Τα εγκαίνια και η τελετή λήξης θα γίνουν με την παρουσία κοινού. Η έναρξη είναι σήμερα στο Ινστιτούτο Γκαίτε της Σόφιας με την  συμμετοχή της βιολονίστριας Ντόρα Ντιμιτρόβα, της ζωγράφου Μιχαέλα Ντόμπρεβα και του χορευτή Στανισλάβ Γκενάντιεβ. Η λήξη θα είναι στο Βερολίνο με την συναυλία του ντουέτου από την Ελβετία «Hyper Duo» (πιάνο και κρουστά) που συνδυάζουν παράξενους ήχους και διαδραστικές μεθόδους. Η παράσταση θα μεταδοθεί ονλάιν όπως και μια σειρά συζητήσεων σε πραγματικό χρόνο για την τέχνη. Έτσι μπορούν να επικοινωνήσουν άνθρωποι από όλο τον κόσμο. 

Είναι δυνατή η τέχνη εξ αποστάσεως;

«Μεγάλο μέρος της αντίληψης και της εντύπωσης χάνεται όταν ο θεατής και ο καλλιτέχνης δεν έχουν άμεση επαφή στον ίδιο χώρο, λέει ο Αλεξάνταρ. Ειδικά οι διαδραστικές παραστάσεις απαιτούν ανθρώπινη επαφή και ορίζονται από τον χώρο στον οποίο συμβαίνουν, από την ατμόσφαιρα της στιγμής. Τώρα όμως οι συνθήκες είναι τέτοιες και θα προσπαθήσουμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν».

Το σύνθημα του φετινού φεστιβάλ είναι η ελληνική λέξη «χώρος» και καλλιτέχνες τουλάχιστον από 10 χώρες θα προσπαθήσουν να της δώσουν την δική τους ερμηνεία. Στο πρόγραμμα συμπεριλαμβάνεται και διαγωνισμός για βωβές ταινίες μικρού μήκους.

«Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στο φεστιβάλ δεν δεσμεύονται με την δημιουργία τελικού προϊόντος, λέει ο Αλεξάνταρ. Έτσι έχουν την ευκαιρία να πειραματιστούν και να επικεντρωθούν στην αλληλεπίδραση με το κοινό. Λειτουργούμε σε μικρές ομάδες από αγνώστους και σκοπός μας είναι μοιραστούμε την εμπειρία μας, να ανταλλάξουμε ιδέες και να αναζητήσουμε νέους δρόμους ανάπτυξης. Εμπνεόμαστε από τα χρόνια του μεσοπολέμου και την Σχολή Αρχιτεκτονικής της Βαϊμάρης (έτος ίδρυσης 1919) που γέννησε το κίνημα «Μπάουχαουζ» και θέλουμε να δούμε που βρισκόμαστε σήμερα, 100 χρόνια αργότερα».

Οι καλλιτέχνες μπορούν να αναχωρήσουν από το φεστιβάλ χωρίς αποτέλεσμα αλλά με μια νέα προοπτική και μελλοντικά σχέδια. Οι άνθρωποι που ασχολούνται με την τέχνη δεν φοβούνται την «αποτυχία», την αντιμετωπίζουν σαν εφαλτήριο για νέες δημιουργικές διαδικασίες.

Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα