Η ημέρα της γιορτής του Ιωάννη του Προδρόμου είναι μια από τις σημαντικότερες γιορτές της ΒΟΕ. Ο άγιος καλούσε τους ανθρώπους να μετανοήσουν και να καθαρθούν από τις αμαρτίες τους στον ποταμό Ιορδάνη. Στην Βουλγαρία οι άνθρωποι αρχίζουν να πλένονται τελετουργικά για υγεία και γονιμότητα από τα Θεοφάνια ως την ημέρα των μαιών στις 8 Ιανουαρίου. Στις 7 Ιανουαρίου, στην γιορτή του Άη Γιάννη, στα χωριά όλοι τραβούσαν όσους είχαν ονομαστικοί γιορτή, τους νεόνυμφους, τις ανύπαντρες κοπέλες και τους εργένηδες ως την βρύση όπου τους κατάβρεχαν. Η γιορτή συνδέεται με επισκέψεις και ανταλλαγή δώρων.

Στο χωριό Καραϊσέν (Κ.Β.Βουλγαρία) έχουν διατηρήσει μέχρι σήμερα αυτό το έθιμο, για το οποίο έχουν λάβει 7 χρυσά μετάλλια από το Φεστιβάλ Λαϊκής Τέχνης της Κοπρίβστιτσα (1986). Οι κάτοικοι του χωριού πιστεύουν ότι το έθιμο διώχνει τα κακά πνεύματα, φέρνει υγεία και καλή τύχη σε όλους. Οι κοπέλες συμμετέχουν γιατί θέλουν να παντρευτούν και να έχουν παιδιά.

«Οι παραδόσεις μας βοηθούν να διατηρήσουμε την εθνική μας συνείδηση, λέει ο δήμαρχος του χωριού, Στέφαν Νικόλοβ. Κληρονομήσαμε την γιορτή από τις γιαγιάδες μας και κανείς δεν ξέρει πότε ξεκίνησε. Στο παρελθόν το χωριό είχε πολύ περισσότερους κατοίκους (4 500 άτομα) και τότε το έθιμο εκτελούνταν σε όλες τις βρύσες. Τώρα είμαστε λιγότεροι και συγκεντρωνόμαστε στην κεντρική βρύση αλλά συνεχίζει να είναι μια χαρούμενη συνάθροιση, με αστεία και γέλια».

Τώρα το χωριό έχει περίπου 1 000 κατοίκους.

«Στην βρύση πηγαίνουν πρώτα οι πιο ηλικιωμένοι, από το πρωί, αφού έχουν ετοιμάσει τα φαγητά, λέει η Γκάλια Λίτσεβα από το Πολιτιστικό Κέντρο. Έπειτα πάνε οι μεσήλικες γυναίκες και τελευταίοι οι νεόνυμφοι. Τους ανύπαντρους τους πάνε υποτίθεται με το ζόρι να τους πλύνουν με ευχές σύντομα να παντρευτούν, εκείνοι κάνουν πως δεν θέλουν, τραβιούνται, το θέαμα είναι διασκεδαστικό. Το σημαντικότερο στο χωριό είναι να γεννηθούν παιδιά για να αντικαταστήσουν τους ηλικιωμένους στις δουλειές, να μπορεί η προηγούμενη γενιά να ξεκουραστεί».

Από το γιορταστικό τραπέζι δεν λείπει το κρασί, οι πίτες, οι μεζέδες. Οι νοικοκυρές διαγωνίζονται ποια είναι η καλύτερη μαγείρισσα. Τον χειμώνα οι βούλγαροι αγρότες μαζεύουν δύναμη για να αντέξουν τον κόπο του υπόλοιπου χρόνου. 

Επιμέλεια: Νταρίνα Γκριγκόροβα (από συνέντευξη της Ζντράβκα Μασλιάνκοβα)

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα