Μια ανησυχητική αρνητική δημογραφική τάση παρατηρείται εδώ και καιρό στον πολιτισμένο κόσμο. «Στα κράτη όπου το πολιτιστικό επίπεδο και η ευημερία του πληθυσμού είναι χαμηλότερα, παρατηρούμε εξαιρετικά γρήγορη δημογραφική ανάπτυξη. Το αντίθετο συμβαίνει στα κράτη όπου η ευημερία είναι υψηλή και τα καθεστώτα είναι δημοκρατικά, όπου το επίπεδο των γεννήσεων είναι εξαιρετικά χαμηλό. Με τα λόγια αυτά περιγράφει, εν συντομία, τις παγκόσμιες αλλαγές που έγιναν πριν από την πανδημία ο καθηγητής Βεσελίν Βασίλεφ, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πλόβντβ.

Γι' αυτό δεν πρέπει να μας εκπλήσσει η κατάσταση στην Βουλγαρία. Οι προβλέψεις για την απότομη αύξηση των γεννήσεων μετά το lockdown, που εφαρμόστηκε στις αρχές του περασμένου έτους, παρέμειναν ανεκπλήρωτες και η γεννητικότητα παραμένει αρνητική. Παρά τους σχετικά καλύτερους δημογραφικούς δείκτες της βουλγαρικής πρωτεύουσας, σε σύγκριση με άλλες πόλεις της χώρας, ορισμένοι από τους αριθμούς είναι αρκετά ανησυχητικοί και σύντομα θα έχουν άμεσο αντίκτυπο στο κοινωνικό σύστημα.

«Ο ενιαίος δημογραφικός δείκτης δείχνει τον συντελεστή δημογραφικής εξάρτησης. Δείχνει σε πόσα, από άποψη ηλικίας, ικανά προς εργασία άτομα, αναλογεί ορισμένος αριθμός ατόμων που βρίσκονται σε συντάξιμη ηλικία», εξήγησε σε συνέντευξή της στην ΒΕΡ η κοινωνιολόγος Νεβένα Γκέρμανοβα. «Τα στοιχεία που έχουμε για τη Σόφια, δείχνουν ότι σε κάθε 100 άτομα σε ηλικία εργασίας, αναλογούν 48 άτομα σε συντάξιμη ηλικία. Ο άλλος ανησυχητικός δείκτης είναι το δημογραφικό ποσοστό αντικατάστασης του ενεργού πληθυσμού. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, κάθε 100 άτομα που εγκαταλείπουν την αγορά εργασίας αντικαθίστανται από 72 άτομα».

Σύμφωνα με μια ενημερωμένη πρόβλεψη, έως το 2050 ο πληθυσμός της βουλγαρικής πρωτεύουσας, σχεδόν, δεν θα αλλάξει, ενώ αναμένεται ακόμη και μια ελαφρά μείωση.

Λαμβάνοντας υπόψη τα στοιχεία αυτά, καθώς και το γεγονός ότι η εσωτερική μετανάστευση προς την Σόφια μειώνεται, δεν μπορούμε παρά να αναρωτηθούμε ποια είναι η αναγκαιότητα κατασκευής νέων κατοικιών, στην κλίμακα που επιτρέπει το εν ισχύ σχέδιο ανάπτυξης της πόλης.

«Στο σχέδιο αυτό υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός περιοχών κατοικιών, ορισμένες από τις οποίες δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ακόμη», εξηγεί ο πολεοδόμος Εμίλ Χρίστοφ. «Το πρόβλημα είναι ότι δεν λαμβάνεται υπόψη το πόσα άτομα μπορούν να χωρέσουν σ΄ αυτές τις περιοχές, σε περίπτωση που δομηθούν όλες. Δημιουργούνται πολλές περιοχές στις οποίες γίνεται μαζική δόμηση χωρίς να υπάρχει ανάγκη».

Σύμφωνα με τον Χρίστοφ, η έμφαση στον πολεοδομικό σχεδιασμό θα πρέπει να στραφεί, σε μεγαλύτερο βαθμό, στην ανακαίνιση των κτηρίων που ήδη υπάρχουν στην πρωτεύουσα.

«Τα παλιά σπίτια πρέπει να ανακαινιστούν. Οι υποδομές και η ενεργειακή θωράκιση είναι εξαιρετικά σημαντικοί παράγοντες. Μετά από έρευνες που κάναμε, διαπιστώσαμε ότι οι προκατασκευασμένες πολυκατοικίες δεν είναι οι πιο κρίσιμες σε ότι αφορά στην κατασκευή και τον σεισμικό κίνδυνο. Περισσότερο προβληματικά είναι τα παλαιότερα κτίρια που υπάρχουν στο κέντρο της πρωτεύουσας. Τα κτήρια αυτά κατασκευάστηκαν σύμφωνα με παλιούς κανονισμούς κι αυτό τα κάνει πιο ευάλωτα».

Ο πολεοδόμος συμβουλεύει τον Δήμο της Σόφιας να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στην οικιστική του στρατηγική. Στρατηγική η οποία απουσιάζει, αν και εδώ και πολλά χρόνια γίνεται λόγος γι’ αυτήν.

"Είναι απαραίτητο να βρούμε ένα μοντέλο για την επιδότηση όσων χρειάζονται κοινωνική στέγαση, όπως οι νέες οικογένειες, οι ηλικιωμένοι ή οι κοινωνικά ευάλωτες ομάδες. Είναι απαραίτητο να διευκολυνθεί η διαδικασία ενοικίασης δημοτικών κατοικιών και να αυξηθεί ο αριθμός τους. Προς το παρόν, η Σόφια είναι η πόλη της ΕΕ με τιε λιγότερες δημοτικές ή κοινωνικές κατοικίες».

Επιμέλεια: Ιωάν Κόλεφ, από συνεντεύξεις της ΒΕΡ-Ράδιο Σόφια και ΒΕΡ Πλόβντιβ

Μετάφραση και επιμέλεια: Σταύρος Βανιώτης