Περισσότερα από 50 σχέδια βραχογραφίες επτακοσίων ετών, ήρθαν στο φως κατά την διάρκεια ερευνών που έγιναν στο κάστρο της μεσαιωνικής πόλης Ρουσόκαστρο. Οι εικόνες βρίσκονται στους τοίχους του υδραγωγείου και μερικές έχουν μήκος 30 εκατοστά και ύψος 25.

Το φρούριο Ρουσόκαστρο χτίστηκε πάνω σε ένα αρχαίο θρακικό ιερό στην περιοχή της Στράντζας, στη νοτιοανατολική Βουλγαρία. Φημίζεται λόγω του ότι εκεί, το 1332, πραγματοποιήθηκε μια μεγάλη μάχη, που έληξε με τη νίκη του Βούλγαρου τσάρου Ιβάν Αλεξάνταρ επί του βυζαντινού στρατού, με επικεφαλής τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Γ'. Το φρούριο, το οποίο καταστράφηκε κατά τις οθωμανικές εκστρατείες του 1443,ερευνάται εδώ και χρόνια και οι εικόνες, που ανακαλύφθηκαν πριν από λίγες μέρες, ρίχνουν νέο φως στο ταραχώδες παρελθόν του.

Ο Μιλέν Νικόλοφ, επικεφαλής των ανασκαφών και διευθυντής του Περιφερειακού Ιστορικού Μουσείου του Μπουργκάς, δεν κρύβει τον ενθουσιασμό του όταν μιλά για τα υπέροχα σχέδια που συνάντησε η ομάδα του εξερευνώντας τη στέρνα του κάστρου.

«Οι περισσότερες απ’ αυτές απεικονίζουν ζώα - ελάφια, γαλοπούλες, άλογα, γαϊδούρια… Υπάρχουν και πολλά πουλιά! Υπάρχουν βέβαια καβαλάρηδες, σταυροί. Βρήκαμε και μια επιγραφή. Υπέροχα πλοία! Είναι τρία, το ένα από τα οποία είναι πραγματικά υπέροχο!»

Στους τοίχους της δεξαμενής ζωντανεύουν εικόνες φιδιών, χταποδιών, φανταστικών θαλάσσιων τεράτων και μυθικών πλασμάτων! Μένει να δούμε αν τα σχέδια αναδημιουργούν κάποιο θρύλο ή ιστορία ή αν πρόκειται για ξεχωριστές εικόνες που δεν συνδέονται η μια με την άλλη. Η χάραξη τους έγινε με κάποιο αιχμηρό μεταλλικό αντικείμενο πάνω στον σοβά της δεξαμενής.

«Αυτά τα σχέδια αντιπροσωπεύουν τη ζωντανή ζωή. Αυτοί οι άνθρωποι ζωγράφιζαν πράγματα που έβλεπαν γύρω τους. Πρόκειται για λαϊκή κουλτούρα!», λέει ο Μιλέν Νικόλοφ.

Οι εικόνες του Ρουσόκαστρου είναι εξαιρετικά πολύτιμες, καθώς αντικατοπτρίζουν τις απόψεις και την πνευματική κουλτούρα των πιο απλών ανθρώπων του Μεσαίωνα. Οι αρχαιολόγοι είναι ομόφωνοι ότι δεν πρόκειται για μια ελίτ κουλτούρα, όπως οι εκκλησίες και τα μνημειακά κτίρια που έχτισε ο τσάρος και η ανώτατη αριστοκρατία. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, οι εικόνες είναι καθρέφτης της κοσμοθεωρίας του πληθυσμού της περιοχής.

Η στέρνα χτίστηκε στα τέλη του 13ου αιώνα και τα σχέδια χρονολογούνται στην ίδια περίοδο. Παρόμοια σχέδια βρέθηκαν στο Νεσέμπαρ, στις εκκλησίες «Αγ. Σοφία» και Θεοτόκος Περίβλεπτα» στην Οχρίδα της ΔΒΜ, καθώς και σε μερικές σπηλιές και βραχώδη μοναστήρια στη Βορειοδυτική Βουλγαρία. Αλλά οι περισσότερες παρόμοιες εικόνες έχουν βρεθεί στις παλιές βουλγαρικές πρωτεύουσες Πλίσκα και Βελίκι Πρεσλάφ - συνολικά περίπου 190.

Τώρα ενισχύονται και συντηρούνται οι χώροι που βρέθηκαν τα σχέδια στο Ρουσόκαστρο, προκειμένου να προστατευθούν στο μέγιστο στην χειμερινή περίοδο.

Φωτογραφίες:ΠΙΜ Μπουργκάς, ΒΕΡ Μπουργκάς

Επμέλεια: Βενέτα Νικόλοβα (από συνέντευξη της Στέφκα Μπακαρτζίεβα ΒΕΡ-Μπουργκάς.

Μετάφραση: Σταύρος Βανιώτης