Το πεύκο του Μπαϊκούσεφ βρίσκεται στο Πίριν, κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο του Μπάνσκο και η ηλικία του υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 1300 χρόνια. Το σπάσιμο ενός τεράστιου κλάδου επέβαλε έναν προσωρινό περιορισμό των τουριστών στο φυσικό αξιοθέατο και πρόσφατα, έμπειροι δενδροκόμοι πραγματοποίησαν μια περίπλοκη επιχείρηση για να το αφαιρέσουν, ώστε να μην τραυματιστεί περαιτέρω το αιωνόβιο πεύκο που είναι από τους παλαιότερους του είδους του σε όλο τον κόσμο. «Τέτοιες δραστηριότητες θα πρέπει να πραγματοποιούνται από εκπαιδευμένους ειδικούς», λέει ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Δασών στη Σόφια, Καθ. Μομτσίλ Παναγιότοφ.

«Το πεύκο του Μπαϊκούσεφ είναι ένα από τα παλαιότερα δέντρα τόσο στη Βουλγαρία όσο και στην Ευρώπη. Ένα πολύ εντυπωσιακό δέντρο, ένας εθνικός θησαυρός. Δεν είναι η πρώτη φορά που σπάει κλαδί του δέντρου. Αν κοιτάξετε μια παλιά ιστορική φωτογραφία του 1914, έχουμε μια στο Μουσείο του Δασικού Πανεπιστημίου, δείχνει ότι υπήρχαν παραρτήματα που δεν υπάρχουν τώρα. Δηλαδή έχουν σπάσει με τον καιρό, έχουν αφαιρεθεί. Τα παλιά δέντρα μεγαλώνουν πολύ αργά. Συνήθως μπορεί να σχηματιστεί ένα κλαδί στο ψηλότερο μέρος της κόμης, αλλά μεγαλώνει αρκετά αργά. Τα κλαδιά που έχουν μεγαλώσει εδώ και εκατοντάδες χρόνια δεν μπορούν να αντικατασταθούν γρήγορα.»

Το αιωνόβιο ρόμπολο στην περιοχή «Μπαντέριτσα» στο Πίριν ανακάλυψε και περιέγραψε για πρώτη φορά ο δασολόγος Κονσταντίν Μπαϊκούσεφ το 1897. Αργότερα πήρε το όνομά του –  το πεύκο του Μπαϊκούσεφ. Αυτή τη στιγμή, το δέντρο μελετάται - οι δενδροκόμοι το έχουν φωτογραφίσει σε διάφορα σημεία με σύγχρονο εξοπλισμό.

«Είναι καλό να γνωρίζουμε όσο το δυνατόν περισσότερα για την κατάστασή του, ειδικά επειδή είναι ένα δέντρο που το επισκέπτονται χιλιάδες άνθρωποι. Η διοίκηση του πάρκου λαμβάνει πολύ καλά μέτρα για τον έλεγχο της πρόσβασης. Ελπίζουμε οι φυσικές διαδικασίες να είναι τέτοιες ώστε να μπορεί να είναι εκεί για πολλά χρόνια ακόμα».

Δεν υπάρχουν σχεδόν δάση στον κόσμο ανέγγιχτα από την ανθρώπινη επίδραση. Κι όμως, η Βουλγαρία είναι μεταξύ των χωρών με μερικά από τα καλύτερα διατηρημένα δάση στην Ευρώπη, διευκρινίζει ο καθηγητής Παναγιότοφ:

«Μπορώ σίγουρα να πω ότι επειδή εργάζομαι σε πολλά από αυτά τα δάση και με διεθνείς ομάδες συγκρίνουμε τα στοιχεία. Τα δάση οξιάς στη Στάρα Πλανινά είναι τα παλαιότερα του είδους τους στην Ευρώπη. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λογικό τουρισμό; Ναι, και η Βουλγαρία είναι ένα καλό παράδειγμα. Στα περισσότερα καταφύγια, έχουμε επιτρεπτές τουριστικές διαδρομές, κατά μήκος των οποίων μπορεί κανείς να θαυμάσει αυτά τα δάση. Αυτό προσελκύει περισσότερους επισκέπτες, κάτι που είναι καλό γιατί η τοπική κοινωνία εξαρτάται από αυτό το πράγμα και για να εκτιμήσουν το δάσος πρέπει να δουν και ένα όφελος. Είναι πραγματικά υπέροχο να μπορείς να μπεις σε ένα τέτοιο δάσος και να ξέρεις ότι είναι πολύ ιδιαίτερο. Οι περισσότεροι άνθρωποι αισθάνονται εξαιρετικά καλά.»

Κείμενο: Ελένα Καρκαλάνοβα (από συνέντευξη του Κονσταντίν Μράβοφ)

Μετάφραση και επιμέλεια: Άιλιν Τόπλεβα

Φωτογραφίες: bgnes,ltu.bg