Μετά την Εξέγερση του Ιλίντεν-Πρεομπραζένιε (1903) οι Βούλγαροι άρχισαν να γιορτάζουν την Ημέρα του Αγώνα για την Μακεδονία και την περιοχή της Αδριανούπολης. Μετά τον Πρώτο Παγκόμιο Πόλεμο η γιορτή μετονομάστηκε σε Ημέρα της Μακεδονίας και σημειώνεται την 51^η μέρα μετά την Ανάσταση του Χριστού.

«Αυτήν την ημέρα αποτείουμε φόρο τιμής σε όλους όσους έχουν χάσει την ζωή τους στους αγώνες για την Απελευθέρωση, λέει για το Ράδιο Βουλγαρία ο υφηγητής διδάκτωρ Σπας Τάσεβ από την ΒΑΕ, ερευνητής των Βαλκανίων και συγγραφέας της μελέτης «Οι μάχες για τους Βουλγάρους της Μακεδονίας για δικαιώματα και ανεξαρτησία – 68 περιπτώσεις πό την περίοδο 1944-1994».  

Την περίοδο 1912-1918 η Βουλγαρία συμμετείχε σε 3 πολέμους με εθνικό στόχο την ένωση των εδαφών στα οποία κατοικούσαν Βούλγαροι. Ο Δεύτερος Βαλκανικός Πόλεμος (1913) και ο Πρώτος παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918) τελείωσαν με Εθνικές Καταστροφές για την χώρα μας. Το ιδανικό για Ένωση χάθηκε. Μεγάλο μέρος της γεωγραφικής περιοχής της Μακεδονίας (του Βαρδάρη και του Αιγαίου) στο οποίο κατοικούσαν πολλοί Βούλγαροι πέρασαν στην επικράτεια της Σερβίας και της Ελλάδας. Σ’ αυτές τις περιοχές έκλεισαν τα βουλγάρικα σχολεία και οι βουλγάρικες εκκλησίες σταμάτησαν να λειτουργούν. Εκατοντάδες χιλιάδες Βούλγαροι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους και έγιναν πρόσφυγες στην Βουλγαρία.

Το VMRO δεν σταμάτησε τον αγώνα για αυτά τα εδάφη. Μεταξύ των δυο Παγκόσμιων Πολέμων στην Βουλγαρία διοργανώνονταν μαζικές πομπές στις οποίες συμμετείχαν οι πρόσφυγες.