Lideri i Bashkimit Social Demokratik të Maqedonisë Zoran Zaev në një intervistë për agjencinë “Fokus” tha, se diplomatët bullgarë në Shkup janë përgjuar, gjë për të cilën u janë treguar dëshmi. Në përputhje me praktikën diplomatike, Ministria e Punëve të Jashtme në Sofje refuzoi të komentojë publikisht çështje të këtij karakteri, por vlerësoi se është e përshtatshme të deklarojë, se “kriza e brendshme politike në Maqedoni, e shkaktuar nga zbulimet për shkeljen e të drejtave të njeriut dhe përgjimeve masive të bisedimeve, përfshi të diplomatëve të vendeve të treta, ngjall shqetësim serioz dhe është i nevojshëm “një hetim i tërësishëm, i pavarur dhe transparent për faktet e treguara”. Rasti nuk favorizon marrëdhëniet midis dy shteteve që edhe pa këto rrethana janë problematike. Fakti, se marrëdhëniet janë problematike, Radio Bullgaria e komentoi qysh para tre muajve në kontekstin e pritjes së Takimit të Ministrave të Jashtëm të të dy vendeve, takim i cili t’i jap shtytje dialogut në nivelin më të lartë. Atëherë vlerësimi ynë skeptik, e argumentuam me këtë, se marrëdhëniet e dyanshme kanë potencial të madh, por përparim të vogël.

Tre muaj më vonë, në vend të dialogut të nivelit të lartë pamë si para një medie bullgare Lideri i forcës më të madhe opozitare në Maqedoni akuzon qeveritarët në vendin e tij për shkelje të të drejtave dhe lirive kryesore, për shkelej të kushtetues, për kontroll mbi sistemin gjyqësor dhe mediat, për manipulimin e zgjedhjeve, përgjimin e diplomatëve. Pala bullgare pranoi me seriozitet të madh akuzat e Zoran Zaevit, pasi dikasteri diplomatik në Sofje shënoi, se realizimi i ambicieve të Maqedonisë për integrimin në strukturat evropiane dhe euroatlantike është e mundshme pasi në të do të përfundojë procesi i ndërtimit të shtetit të se drejtës. Një reagim i tillë në praktikë do të thotë, se në këtë etapë Maqedonia nuk mund të shpresojë në përkrahjen bullgare për aderimin e saj në BE dhe në NATO. Me siguri Maqedonia nuk mund të shpresojë për përkrahje të tillë edhe nga ana e vet BE dhe NATO, në qoftë se gjykohet nga reagimet qetësuese të Komisionit Evropian dhe të Departamentit të Shtetit të SHBA, të shkaktuar nga rrethanat më të reja në krizën e saj politike.

Por kriza politike në Maqedoni nuk është nga dje dhe nuk është vetëm për shkak të mosmarrëveshjeve të fundit dhe akuzave reciproke midis qeveritarëve dhe opozitës. Në krizën e ashpër politike Maqedonia ra menjëherë pas zgjedhjeve të fundit të parakohshme parlamentare, legjitimiteti i të cilave kundërshtohet deri më sot nga opozita. Opozita bojkoton parlamentin dhe kështu pengon marrjen e vendimeve për çështje me rëndësi jetike, ndërsa kontradiktat vihen re edhe në vet koalicionin qeverisës kryesisht ne lidhje me ndarjen e resurseve të pushtetit, dhe jo vetëm për këtë. Kështu p.sh. Ali Ahmeti, Lideri i Bashkimit Demokratik për Integrim, i cili prej kohe është partner me VMRO-DPMNE në qeverisje, shpesh herë shpallet për kompromis mbi çështjen për emrin e Maqedonisë, që pengon aderimin në BE dhe në NATO. Por VMRO-DPMNE është kategorikisht kundër mbrapsjeve. Pak kohe pas intervistës skandaloze të Zoran Zaevit para medias bullgare, Ali Ahmeti deklaroi në një takim me Ambasadorin e Sofjes në Shkup, se dialogu konstruktiv midis Bullgarisë dhe Maqedonisë duhet të formatizohet sa më parë me nënshkrimin e Marrëveshjes për fqinjësi të mirë. Nënshkrimi i një dokumenti të tillë Bullgaria e kërkon prej vitesh, por edhe e cilëson si kusht për mbështetjen e kauzës së Maqedonisë për fillimin e bisedimeve para aderuese me BE. Edhe në drejtim të kësaj çështje, partneri i madh i koalicionit në pushtet në Shkup, VMRO-DPMNE, ka rezerva.

Nga koha kur ish Jugosllavia u shpërbë, Maqedonia vazhdimisht ndodhet para çështjeve të mëdha, për të cilat vështirë merr vendim. Çështja e parë e madhe ishte ajo për njohjen e pavarësisë së saj, ndërsa tani në rendin e ditës janë çështjet për emrin e saj, identitetin dhe anëtarësimin e saj në BE dhe NATO, diplomatët e të cilëve ndoshta përgjohen prej saj. Çështjet e mëdha para Maqedonisë mund të zgjidhen vetëm me dialog midis përfaqësuesve të saj të prognozueshëm dhe legjitimë me faktorët përkatës ndërkombëtar, në pranin e një situate të qëndrueshme të brendshme politike dhe besimit reciprok. Çdo shpresë për sukses në mungesë të këtyre kushteve është iluzion.

Përgatiti në shqip: Sofia Popova