Peygamber Efendimizin mübarek doğumlarını anma anlamına gelen mevlid, yine Ona bezlenen sevgi neticesinden ortaya çıkan edebî eserleri ve onların okunduğu meclisleri ifade etmektedir. Mevlid okuma uygulaması, her ne kadar Arap dünyasında doğup, Ortadoğu ve Afrika’da şekillenmişse de gelişip yayılmasında Türklerin rolü de büyük olmuştur. Mevlid, sadece bir şiir veya nesirden ibaret edebî bir metin okuma olarak kalmamış, bir araya getirdiği farklı unsurlarla bir mevlid kültürü oluşmuştur.
Tarihî süreç içerisinde mevlid kültürünün yaygınlaşmasını tetikleyen çok farklı etkenler söz konusudur. Ancak en tesirli olanların başında Süleyman Çelebi’nin gönül dünyasından damıtarak mısralara döktüğü bereketli sözleri gelmektedir. Süleyman Çelebi, Bursa Ulu Cami vaizlerinden olup 1422 yılında vefat etmiş olup “Vesiletü’n-Necat” adlı şaheserini kaleme alarak mevlid edebiyatı ve kültürünün gelişmesinde devrim niteliğinde rol oynamıştır. Bu eserinin önemi ve etkisi sebebiyle UNESCO 2022 yılını Süleyman Çelebi Yılı olarak ilân etmiştir.
Bu mevlid eseri, asırlardan beri yapılan eklemeler veya çıkarmalar neticesinde bugün Bulgaristan Müslümanları arasında apayrı bir hâl almakla birlikte, Süleyman Çelebi adına bütün bölgelerde okunmaktadır. O yüzden muhakkak tanınması, anlaşılması ve anlatılması gereken bir eserdir.
Deliorman’da “Bırak şu nekesi...” dediklerini bazı büyüklerimizden duyardım. Bu ifadenin ne demek olduğunu tam anlamadığım hâşde olumsuz bir anlam taşıdığını fark etmiştim. Aslında “nekes”in Farsçadaki “nâ-kes” kelimesinden geldiğini ve harfıyen tercüme..
Muharrem ayını genelde Aşure Günü veya aşure yemeği ile özdeşleştiririz. Oysa Muharrem ayı sadece Aşure değil, Aşure ise sadece bir yemek değil... Mâh-ı Muharrem geldi mi bir taraftan Müslümanlar mâtem havasına girer. Çünkü Muharrem ayı Kerbelâ’da..
Bilindiği üzere Bulgaristan Başmüftülüğü idaresinde bölge müftülükleri, her bölgede yaz günleri Kur’ân kursu düzenlemektedir. Genellikle Temmuz ve Ağustos aylarında düzenlenen ve aslında sadece Kur’ân öğretme kursu olmayıp temel İslâmî bilgileri..