Μια λαϊκή παροιμία καταφέρνει να συμβιβάσει τους αντιπάλους - το καλό και το κακό. "Το καλό χωρίς το κακό δεν ξεχωρίζεται", δηλαδή δεν θα γνωρίζαμε το ένα χωρίς να ξέρουμε το άλλο. Πώς ερμηνεύονται οι δυο αρχές αυτές του καλού και του κακού, σύμφωνα με τις λαϊκές παροιμίες;

"Ο καλός άνθρωπος πάντα κάνει καλό, αλλά δεν μιλά γι' αυτό". Σύμφωνα με τα λόγια αυτά η αληθινή ανθρώπινη καλοσύνη είναι και αφιλόκερδη, αλλά πάντα κάνει εντυπώσει στους ανθρώπους που την εκτιμούν.

"Κάνε το καλό και ρίξ’ το στο γιαλό". Την αισιοδοξία αυτή εξηγεί και η παραδοσιακή συμβολή "Να ανοίγεις το στόμα σου μόνο για τα καλά λόγια" και "Δάγκωσε την γλώσσα σου, αλλά μη πεις κακή λέξη" έλεγαν κάποτε.

Το να αποφεύγονται οι λεκτικές επιθέσεις και διαμάχες ενίσχυσε κάποτε τις πολύτεκνες οικογένειες, ακόμα πιο πολύ όταν γίνεται λόγος για την περιουσία. Η συμβίωση δύο ή τριών γενιών κάτω από μια σκέπη ρυθμιζόταν από αυστηρή οικογενειακή ιεραρχία, αφού οι πιο νέοι υποτάσσονται στα όρια και τις κανόνες της οικογένειας. Επομένως αν οι σχέσεις ανάμεσα στα μέλη, τους νέους και τους ηλικιωμένους, δεν προκαλούν συγκρούσεις, πετυχαίνεται ακόμα και το αδύνατο. Να γιατί στην λαϊκή παράδοση τα καλά λόγια είναι ανεκτίμητα. Τα συγκρίνουν με "χρυσό κλειδί" και ακόμα να μη ξεχνιέται ότι
"Τα μαλώματα οι γύφτοι τα' χουν για πανηγύρια".

Στη λαϊκή παράδοση δίνεται έμφαση και στο ότι "τα πολλά λόγια είναι φτώχεια". Είναι γεγονός ότι η ζωή είναι σκληρή, αλλά όταν κρίνουμε κάποιον είναι σαν να βάζουμε τα μέτρα με τα οποία κι εμείς θα κριθούμε. "Τα κακά λόγια σαν μαχαίρι σε κόβουν", ενώ το "Τραύμα με λόγια είναι τόσο κακό, όσο κι ένα τραύμα στο σώμα" και δεν θεραπεύεται και ξεχνάται εύκολα. Ενώ για τα λόγια, που γίνονται όπλα υπάρχει μια άλλη παροιμία ακόμα πιο δραματική: "Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει μα κόκαλα τσακίζει".

Πολλά παραδοσιακά τραγούδια λένε για οικογένειες τραγωδίες, Η αιτία είναι τα λόγια, τα οποία είναι τόσο ισχυρά, ώστε κάποιες φορές "η σιωπή είναι η καλύτερη επιλογή" και ακόμα "τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι". Τα πολλά λόγια είναι χαρακτηριστικά γενικώς για τις γυναίκες και καμία φορά είναι προσβλητικές: "Τα πολλά πνίγουν τον άντρα και τα λίγα τη γυναίκα".

Είναι αλήθεια όμως ότι η προσβολές μετά χωρισμό ξεχνιούνται, όπως λέει η παροιμία "Τα μάτια που δεν βλέπονται, γρήγορα λησμονιούνται". Ζητάμε ένα αισιόδοξο τέλος στο θέμα μας με τις συμβολές που δίνουν οι παροιμίες - μετά προσβλητικά λόγια πρέπει να ζητήσουμε συγνώμη και μάλιστα "Κάλιο αργά, παρά ποτέ". Ενώ στις παρόμοιες μας για τα καλά λόγια λένε "τα λόγια σου με χόρτασαν και το ψωμί σου φάτο".

Μετάφραση: Πένκα Βέλεβα