Όταν μιλάμε για επιτυχημένα σχολικά προγράμματα, πάντα έχουμε διαφωνίες μεταξύ των υποστηρικτών της παράδοσης και εκείνων, που ποντάρουν στις νέες ιδέες και μεθόδους. Υπάρχουν μέρη, όπου οι παραδόσεις από πριν από πάνω από εκατό χρόνια συνδυάζονται με νέα προγράμματα εκπαίδευσης. Τέτοιο παράδειγμα είναι το Επαγγελματικό Λύκειο Δασοκομίας και Κατεργασίας Ξύλου «Σάβα Μλαντένοφ» στην κωμόπολη Τέτεβεν. «Ιδρύθηκε το 1909 σαν σχολείο ξυλουργίας με 12 μαθητές, που πέρασαν εξάμηνη εκπαίδευση με δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο ειδικότητες – καρεκλοποίια και τορνευτική. Μόνο τρία χρόνια αργότερα η εκπαίδευση έγινε τρίχρονη. Άνοιξαν και νέες ειδικότητες», αναφέρει η διευθύντρια του λυκείου Ζώγια Πετρόβα:

«Σήμερα στο σχολείο μας εκπαιδεύονται περισσότεροι από 300 μαθητές στις ειδικότητες δασοκομία και εντατική εκμάθηση αγγλικής γλώσσας, δασοκομία και υλοτομία, μηχανοποίηση της δασοκομίας, επιπλοποιία και ξυλογλυπτική. Το επόμενο σχολικό έτος θα έχουμε και ακόμη μία – διαμόρφωση εξωτερικών χώρων.»

Το σχολείο διαθέτει πλούσια υλική και τεχνική βάση. Στην εκπαίδευση οι παραδοσιακοί μέθοδοι συμπληρώνονται από τις σύγχρονες τεχνολογίες. Έτσι τα παιδιά μαθαίνουν τη μαστοριά των παλιών επαγγελματιών και ταυτόχρονα – τις μοντέρνες τεχνικές στην κατεργασία ξύλου. Οι μαθητές συμμετέχουν και σε διάφορες συνδιασκέψεις. Ο Γιορντάν Χρίστοφ, μαθητής δωδέκατης τάξης, διηγείται:

«Συμμετείχαμε στην «6^η εθνική νεανική συνδιάσκεψη», την οποία οργάνωσε το Πανεπιστήμιο Δασοκομίας στη Σόφια. Παρουσιάσαμε ιδέα για ηλεκτρονικό εγχειρίδιο δενδρολογίας, που να διευκολύνει τους μαθητές στη διάκριση των διάφορων ειδών θάμνων και δένδρων. Λάβαμε πρόταση από το πανεπιστήμιο για συνεργασία στην εκπόνηση του εγχειριδίου.»

Σύμφωνα με τον Αντριάν Σισμάνοφ, ο οποίος διδάσκει γεωγραφία και ιστορία στο λύκειο, να είσαι καθηγητής νέων, που έχουν ενδιαφέρον για τη φύση, τα παραδοσιακά επαγγέλματα και τις τέχνες, είναι ενθουσιαστικό:

«Με τους μαθητές μου είναι πολύ ενδιαφέρον να δουλεύει κανείς. Τα πολλά ενδιαφέροντα, που έχουν, προκαλούν και εμάς, τους καθηγητές. Προσπαθώ να συνδέω τα παραδοσιακά μαθήματα, που διδάσκω, με τα ειδικά μαθήματα, τα οποία παρακολουθούν τα παιδιά στο σχολείο μας. Για μένα το λύκειο έχει και συναισθηματική αξία. Ήμουν μαθητής εδώ, ενώ μετά συνέχισα την παράδοση του πατέρα μου, ο οποίος ήταν καθηγητής στο σχολείο «Σάβα Μλαντένοφ». Όλη μου η ζωή είναι συνδεδεμένη με το σχολείο.»

Το λύκειο συνδυάζει βουλγαρικά και διεθνή προγράμματα. «Κάθε χρόνο οι μαθητές μας πάνε για πρακτικές ασκήσεις σε διάφορες χώρες της Ευρώπης», εξηγεί η Αλεξάντρα Χρίστοβα, μαθήτρια στο λύκειο:

«Τον Φεβρουάριο του 2016 συμμετείχα στον Σύλλογο Παραδοσιακών Επαγγελματιών στην πόλη Μουζόν της Γαλλίας. Πριν φύγουμε, περάσαμε γλωσσική εκπαίδευση, πολιτιστική και επαγγελματική κατάρτιση, ενώ μετά την επιστροφή μας λάβαμε ευρωπαϊκά πιστοποιητικά με άριστους βαθμούς από το Κέντρο Ανάπτυξης Ανθρώπινων Πόρων. Δουλεύαμε με σύγχρονα μηχανήματα και τεχνικές.»

Μερικές από τις πρωτοβουλίες των μαθητών είναι στο πνεύμα της παράδοσης, όπως η Εβδομάδα του Δάσους, κατά την οποία καθαρίζεται η κοίτη του ποταμού Βιτ και γίνεται αναδάσωση της περιοχής. «Εδώ και πέντε χρόνια το σχολείο μας είναι διοργανωτής και φιλοξενεί τον διεθνή αγώνα «Νεαρός ξυλοκόπος», μαθαίνουμε από τον Μαρίν Πετκόφ, μαθητή του λυκείου, ο οποίος έλαβε και βραβείο σ’ αυτόν τον αγώνα. «Συμμετέχουν μαθητές από τα επαγγελματικά σχολεία στη Σερβία, Δημοκρατία της Μακεδονίας, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Τσεχία, Ισπανία κλπ.»

Μετάφραση: Σβέτλα Τόντοροβα

Φωτογραφίες: προσωπικό αρχείο