Οι έφηβοι στη Βουλγαρία κατέχουν μια από τις πρώτες θέσεις σε κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ και κάνναβης και τη 2^η θέση σε πρώιμη αρχή της σεξουαλικής ζωής. Τα ανησυχητικά στοιχεία κοινοποίησε πρόσφατα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας στην έκθεσή του «Στο επίκεντρο: η υγεία και η ευημερία των εφήβων». Η έρευνα καλύπτει 45 κράτη και διεξάγεται κάθε 4 χρόνια ανάμεσα σε παιδιά ηλικίας από 11 έως 15 χρονών.

«Η τάση εξακολουθεί να εμβαθύνει, και τα επίπεδα κατανάλωσης αλκοόλ έχουν ανεβεί διπλάσια από την προηγούμενη έρευνα» - επισημαίνει ο υφηγητής δρ. Μιχαήλ Οκολίσκι, εκπρόσωπος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στη Βουλγαρία. – «Ένα από τα πιο ανησυχητικά γεγονότα είναι ότι στη Βουλγαρία τα κορίτσια καπνίζουν περισσότερο από τα αγόρια, κάτι που δεν παρατηρείται σε ούτε ένα άλλο κράτος. Και αυτό απειλεί τη γεννητικότητα και στέλνει ανησυχητικό σήμα προς τη δημογραφική εικόνα στη χώρα μας.»

Ποια άλλα γεγονότα προκαλούν ανησυχία στους ειδικούς; Αλκοόλ καταναλώνει τακτικά το 28,9% των μαθητών, που αποτελεί αισθητή αύξηση σε σχέση με το 2014, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 16,4%. Σε χρήση κάνναβης η Βουλγαρία κατέχει την πρώτη θέση με 19% των αγοριών και 16% των κοριτσιών. Σεξουαλική εμπειρία έχει το 37% των αγοριών ηλικίας 15 χρονών και το 25% των κοριτσιών της ίδιας ηλικίας.

«Στη Βουλγαρία οι νέοι αρχίζουν να δοκιμάζουν ή χρησιμοποιούν ψυχοδραστικές ουσίες, καταναλώνουν αλκοόλ και καπνίζουν σε όλο και πιο πρώιμη ηλικία. Καπνίζει το 9% των 11χρονών παιδιών, το 26% των εφήβων και το 38% των κοριτσιών» - σχολιάζει η δρ. Ραντοσβέτα Σταμένκοβα από τον Σύνδεσμο Οικογενειακού Σχεδιασμού. – «Ανησυχητικό αποτέλεσμα από την έρευνα στην έκθεση είναι και ότι οι βούλγαροι μαθητές κατέχουν την τελευταία θέση ως προς την υποστήριξη που νιώθουν από τους γονείς τους. Ανάλογα με το φύλο και την ηλικία, το επίπεδο του αισθήματος υποστήριξης διακυμαίνεται από 32% έως 46%.»

Λύση των προβλημάτων οι ειδικοί βλέπουν στην ενεργή πρόληψη και την εξασφάλιση κατανοητών ιατρικών πληροφοριών. Είναι απαραίτητο οι νέοι να είναι ενημερωμένοι και να μπορούν να μιλάνε πάνω στα θέματα που τους ενδιαφέρουν. Το πρόβλημα με την ακόμη μη ικανοποιητική ιατρική κουλτούρα στη Βουλγαρία ο υφηγητής Οκολίσκι εξηγεί έτσι: 

«Οι γονείς δεν είχαν ιατρική εκπαίδευση στο σχολείο και ένα μεγάλο μέρος εξ αυτών δεν γνωρίζει καλά τους κινδύνους για τα παιδιά του από την πρώιμη κατανάλωση αλκοόλ ή τσιγάρων. Και πολύ συχνά δεν προσπαθούν να τα προστατεύσουν, και ακόμη και να το κάνουν – δεν ξέρουν πώς. Είναι απαραίτητο όσο το δυνατό πιο νωρίς να αρχίσει η ιατρική εκπαίδευση και να εξηγούνται οι κίνδυνοι που αναλαμβάνουν τα παιδιά, για να μπορεί να τους αποφεύγουν συνειδητά.»

Η εικόνα της επικίνδυνης συμπεριφορά δείχνει σύμπλεγμα μη υγιών συνηθειών ανάμεσα στους βουλγάρους εφήβους, ισχυρίζεται η Λίντια Βασίλεβα, επικεφαλής της έρευνας στη Βουλγαρία. Σοβαρό πρόβλημα, κατά τη γνώμη της, είναι και η ψυχική υγεία. Τα πιο συχνά παράπονα των βουλγάρων εφήβων είναι ο εκνευρισμός και ο πονοκέφαλος. Η καθημερινή κατανάλωση γλυκών και αναψυκτικών επίσης θέτει τους νέους της Βουλγαρίας ανάμεσα στις πρώτες θέσεις στις αρνητικές κατατάξεις. Μόλις 20% των παιδιών είναι επαρκώς σωματικά δραστήρια κάθε μέρα, αναφέρεται επίσης στην έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Στο δημοσίευμα χρησιμοποιήθηκαν υλικά της ΒΕΡ-Ράδιο Βίντιν. 

Φωτογραφίες: bta

Μετάφραση: Ντενίτσα Σοκόλοβα