Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2026 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Fotogjuetia e arinjve

Duke ndjekur gjurmët e ariut të murrmë
Foto: Rumjana Cvetkova
Shpirt aventuresk, dashuri ndaj natyrës së virgjër, pak durim dhe një fotoaparat i mirë – këto janë pajisjet e nevojshme qe të përfshiheni në fotogjuetinë e bishës më të madhe në territorin e Bullgarisë – ariut të murrmë.

Ndër zonat kryesore të populluara prej tij janë rajonet perëndimore të malit Rodopi në pjesën më jugore të vendit pranë kufirit me Greqinë. Pavarësisht nga forca e tij e madhe ariu preferon jetën në vetmi, duke i shmangur me kujdes njerëzit dhe arinjtë e tjerë. Prandaj duhet të keni dhe pak kësmet qe të shihni siluetën e tij në pyllin e dendur. Ariu i murrmë ushqehet me fruta mali, insekte dhe në raste të rralla gjitarë të vegjël. Gjithnjë e më shpesh turistë nga Anglia, Franca dhe Danimarka, që kanë mbërritur në Bullgari për të vëzhguar specie të rralla shpendësh të mbrojtur, përfshihen në ekskursionet e mbrëmjes me shpresën se mund të shohin ariun e murrmë në mjedisin e tij të natyrshëm. Vëzhgimet bëhen në disa prita të ndërtuara e të siguruara posaçërisht. Ato janë krijuar nga Shoqata e gjuetisë në qytetin Devin në bazën e një projekti të mbështetur nga Fondi global ekologjik. Aventura e paharrueshme fillon me fuoristrada nëpër rrugët malore, pastaj vjen një marshim nëpër shtigjeve që çojnë në njërën prej pritave në rajonet ku qarkullojnë arinjtë.

“Pritat kanë gjatësi 6 metra dhe gjerësi 2 metra – shpjegon Vladimir Pejkov, specialist i gjahut dhe i peshkimit pranë Shoqatës së gjuetisë në Devin. – Janë hapur në tokë dhe të izoluara nga zhurma. Brenda tyre ka shtretër prej dërrase dhe ndenjëse, sepse nga ndonjë herë duhet të presim gjatë për të parë ariun. Përveç ariut të murrmë nga këto prita mund të shihen dhe kafshë të tjerë të egër, siç janë sorkadhët, kaprojtë, ujqit, dhelprat, derrat e egër. Organizojmë gjithashtu marshime me këmbë nëpër itinerare të ndryshme në varësi nga dëshira e turistëve – për të parë kafshë të tjerë të egër.”
Marshimet me këmbë vazhdojnë 2-4 orë dhe përveç kafshëve të egër mund të shihen dhe shumë shpendë mali. Ndër atraksionet turistike është dhe vizita në “Shpellën e arushës”.

“Ajo gjendet afro 30 km. larg qytetit Devin dhe është një shpellë e thatë me gjatësi afro 100 metra dhe lartësi 5 metra – thotë Vladimir Pejkov. - Në fillim ka një sallë të madhe pastaj shpella po ngushtohet. Në të kaluarën ajo ka qenë shtëpi e ariut të shpellave. Shkencëtarët kanë hulumtuar shpellën dhe kanë zbuluar gjithashtu kocka të leopardit të shpellave që ka populluar malin e Rodopeve përpara 30 mijë viteve.”

Sot ariu i murrmë e viziton shpellën vetëm gjatë ditëve të ftohta të dimrit. Turistët mund të vizitojnë dhe Muzeun e specializuar të ariut që ndodhet jo larg Grykës piktoreske të Trigradit në Rodopet perëndimore:

“Ekspozita përfshin tablo të posaçme që shpjegojnë aspekte të ndryshme nga jeta e ariut, si dhe stende, ku mund të shihen gjurma prej putrave të arinjve dhe me se ushqehen – shpjegon dr. Diana Zlatanova nga Shoqata e natyrës së egër “Ballkani” dhe krijuese e Muzeut. – Në muzeun mund të shihet gjithashtu figura e një arushe me një arushkë, me përmasa reale. Kjo skulpturë është ekologjike, sepse është bërë nga materiale sekondare –gazeta, karton, dërrasa. Pastaj kanë përdorur bojëra për ta ngjyrosur.”

Përgatiti në shqip: Gjullka Ilieva
По публикацията работи: Rumjana Cvetkova


Последвайте ни и в Google News Showcase, за да научите най-важното от деня!

Më shumë nga rubrika

Ura e fjalëve dhe kujtesës – Dimi Komanduçi për projektin e saj “Karizma e bullgarit”

Urë midis botëve përfaqëson në vetvete projekti “Karizma e bullgarit”. Me të Dimitrinka Jordanova Komanduçi – psikologe, psikoterapeute, trajnere vokale dhe autore e “Zëri yt mund të ndryshojë jetën tënde” – vë në fokus një temë shumë të rëndësishme për..

botuar më 25-11-26 8.00.MD

Nga dialekti palken në gjuhën letrare – në Timishoara nisi funksionimi i lektoratit të gjuhës bullgare

Timishoara, një qytet i madh multietnik në Rumaninë Perëndimore, është qendra e rajonit historik të Banatit  dhe shtëpia e bullgarëve të Banatit . Përfaqësuesit e këtij komuniteti janë pasardhës të emigrantëve nga trojet bullgare para gati..

botuar më 25-11-26 6.55.PD

Inteligjenca artificiale mundëson qasje të personalizuar në shkollat bullgare

Nxënësit nga Gjenerata Z, të cilët aktualisht janë në shkollë (të lindur midis viteve 1995 dhe 2012), masivisht përdorin në praktikën e tyre mësimore inteligjencën artificiale. Sipas vëzhgimeve të mësuesve, bëhet fjalë për mbi 85% të nxënësve tek ne, të..

botuar më 25-11-25 8.00.MD