Το κέντρο της βουλγάρικης πρωτεύουσας έχει πολλά κτήρια και δρόμους που έχουν ενδιαφέρουσα ιστορία. Το πιο κοντό δρομάκι της Σόφιας λέγεται «Μάλκο Τάρνοβο» και φέρει το όνομα μιας μικρής πόλης στην Νοτιοανατολική Βουλγαρία κοντά στα σύνορα με την Τουρκία μέσα στο βουνό Στράντζα.

Η οδός αυτή έχει μήκος μόλις 60 μέτρα και συνδέει δυο από τις πιο δυναμικές οδικές αρτηρίες της πόλης – την λεωφόρο «Βασιλιάς Απελευθερωτής» με το κίτρινο λιθόστρωτο και την λεωφόρο «Πρίγκιπας Αλεξάντερ Ντοντούκοβ» οι οποίες συναντιούνται στην πλατεία «Πρίγκιπας Αλεξάντερ I Μπάτενμπεργκ»  μπροστά στο Προεδρικό Μέγαρο, το Υπουργικό Συμβούλιο και το πρώην Μέγαρο του Κομμουνιστικού Κόμματος που σήμερα χρησιμοποιείται για ανάγκες της Βουλής.

Ανεβαίνοντας ή κατεβαίνοντας τα σκαλιά αυτού του μικρού δρόμου οι πεζοί αισθάνονται σαν να μπαίνουν σε μηχανή του χρόνου. Αναπόφευκτα τους καταλαμβάνει μια ρομαντική διάθεση και γεννάται μέσα τους περιέργεια για την ιστορία της.

«Πριν περίπου 6 χιλιάδες χρόνια σ’ αυτήν την περιοχή της πρωτεύουσας υπήρχε οικισμός από την Χαλκολιθική Εποχή, λέει ο Φίλιπ Μπογιατζίεβ που σχεδίασε την ανακαίνιση της οδού Μάλκο Τάρνοβο». Τον 2^ο αιώνα π.Χ. εδώ υπήρχε κτήριο που φιγουράρει σε κάποιους χάρτες της εποχής ενώ πριν την απελευθέρωση από τους Οθωμανούς εδώ ήταν ο πύργος με το ρολόι ο οποίος απεικονίζεται σε έναν πίνακα του ζωγράφου Γιόζεφ Όμπερμπάουερ από την Αυστρία και σήμερα εκτίθεται στην Αστική Πινακοθήκη της Σόφιας. Μετά την Απελευθέρωση στο δρομάκι αυτό υπήρχαν τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρίες αλλά και ένα εμβληματικό μπαρ που λεγόταν «Φεγγάρι». Κατά την εποχή του Σοσιαλισμού εδώ ήταν ένα από τα κεντρικά γραφεία της Κρατικής Ασφάλειας στο οποίο σήμερα στεγάζεται η Κρατική Υπηρεσία «Αρχεία».

Το κτήριο που σήμερα στεγάζει τα αρχεία του κράτους χτίστηκε το 1937 και ήταν ασφαλιστική εταιρεία και αντιπροσωπεία γερμανικής εταιρίας φαρμάκων. Έπειτα ο δρόμος γεννούσε φόβο στις καρδιές των ανθρώπων γιατί λέγονταν πως όποιος μπει στο γραφείο της Κρατικής Ασφάλειας δεν βγαίνει από εκεί. Ο μόνος που λέγεται πως κατάφερε να δραπετεύσει είναι ο σοσιαλδημοκράτης Στέφαν Ταμπάκοβ που κατάφερε να φτάσει ως την Αυστρία, όπου εργάστηκε στο αυστριακό υπουργείο Εσωτερικών .

Το πρότζεκτ του Φίλιπ Μπογιατζίεβ λέγεται «Μάλκο Τάρνοβο – οδός του χρόνου» και σκοπός του είναι να μας πάει μια βόλτα στο παρελθόν μέσω διαδραστικών στοιχείων – βίντεο και φωτογραφίες – που κοσμούν τις προσόψεις των σπιτιών. Η ομάδα που το υλοποίησε διοργάνωσε συζητήσεις με πολίτες και τις πληροφορίες που συνέλλεξε τις μετέτρεψε σε έκθεση αφιερωμένη στην ιστορία του δρόμου.

Φωτογραφίες: stolica.bg, αρχείο και bta

Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα