Ο Στόγιο Κρούσκιν ήταν μεταξύ των πρώτων μουσικών της Βουλγαρικής Εθνοφρουράς μετά την Απελευθέρωση της χώρας μας. Η ορχήστρα της Εθνοφρουράς δημιουργήθηκε το 1878 χάρη σε περίπου 20 Τσέχους μουσικούς. Ο Κρούσκιν γεννήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου του 1882 στο χωριό Μπίστριτσα, στα περίχωρα της Σόφιας. Την μόρφωσή του έλαβε στο Στρατιωτικό Σχολείο της Σόφιας, όπου έλαβε και μαθήματα μουσικής και άρχισε να παίζει φαγκότο στην μπάντα της σχολής.
Αργότερα αποδήμησε στην Αμερική με την ελπίδα να πλουτίσει και το 1915 ίδρυσε στην Πενσυλβανία την πρώτη βουλγάρικη ορχήστρα με Βουλγάρους από την πατρίδα, το Πρίλεπ και τη Θεσσαλονίκη. Η ορχήστρα λεγόταν Bulgarian Balkan Band και έπαιζε βουλγάρικα εμβατήρια και ποτ πουρί από παραδοσιακά τραγούδια.
Επιμέλεια, μετάφραση και δημοσίευση: Σβέτλα Τόντοροβα Φωτογραφίες: ΒΕΤ, Ζντράβκο Πετρόφ
Το σημερινό μας τραγούδι είναι το διάσημο «Πριτούρι σε πλανινάτα» (Έπεσε το βουνό και πλάκωσε 2 βοσκούς), σε εκτέλεση της αείμνηστης παραδοσιακής τραγουδίστριας, Στέφκα Σαμποτίνοβα (1930-2010), η οποία είναι από τους βούλγαρους μουσικούς που κέρδισαν..
190 χρόνια Λύκειο Βασίλ Απρίλοβ στο Γκάμπροβο Κείμενο: Τσβετάνα Τόντσεβα Επιμέλεια και Μετάφραση: Αγάπη Γιορντανόβα