Programi i ditës
Madhësia e tekstit
Radioja Kombëtare Bullgare © 2026 Të gjitha të drejtat janë të rezervuara

Metamorfoza e Shpëtimtarit – koha e ndryshimit dhe bilancit

Metamorfoza e ndritshme e Shpëtimtarit – ikona nga Teofan GrekMetamorfoza e Shpëtimtarit (6 gusht) është nga festat, të cilat nderohen që vitet e para të krishterimit. Cilat janë zakonet popullore lidhur me Metamorfozën e Shpëtimtarit?

Pjetër, Jakob dhe Joan janë tre nxënësit, të cilët Jezu Krishti i ka përcjell në malin Tovar në Galile. Aty Shpëtimtari ka rënë në lutje të thellë, fytyra e tij ka ndryshuar dhe rrobat e tij kanë marrë ngjyrë të bardhë që shkëlqen. Tekstet fetare dëshmojnë për lavdinë me të cilën Jezu Krishti është përqafuar. Pranë tij janë shfaqur dy burrat – profetët Moisiu dhe Ilia. Këta të fundit kanë folur për vdekjen e Jezu Krishtit në Jerusalem. Pjetër ka propozuar që t’u vihet dritareve mbuluese kundër diellit dhe që Jezu të mbetet në mal. Atëherë në qiell është shfaqur një re prej së cilës është përhapur zëri: „Ky është Djali im i dashur. Dëgjojeni atë.“ Për të gjithë është bërë e qartë prejardhja e Krishtit dhe e parashikuara prej tij mbretëri. Pasi ka marrë formën e njeriut, Jezu Krishti u ka thënë ithtarëve të tij se mund të flasin për atë që kanë parë kur të shpërfytyrohet. Ky shpërfytyrim hyjnor është në bazë të festës Metamorfoza e Shpëtimtarit. Zakonet dhe traditat popullore lidhur me 6 gushtin kanë të bëjnë me ndryshimet që pëson njeriu. Këto ndryshime pasqyrojnë dëshirën tonë për sjellje të drejtë në pajtim me ligjet hyjnore.

Në përfytyrimet popullore Metamorfoza e Shpëtimtarit ndan stinën e verës nga stina e vjeshtës. Dielli i kthen shpinë verës dhe njëkohësisht drejtohet te dimri. Dita shkurtohet, gjarpërinjtë dhe hardhucat fshihen në gropa, dallëndyshet fillojnë të grumbullohen për rrugëtimin e tyre drejt jugut. Në disa fshatra të maleve Rodope besohet se Zoti hedh një brazdë që simbolizon fillimin e mbjelljes. Pohohet se mbrëmjen para festës në qiell hapet një derë hyjnore ku shfaqet Krishti për të plotësuar dëshirat e njerëzve. Në shumë vende të Bullgarisë nënat u kanë thënë fëmijëve që të vërejnë qiellin për të mos humbur momentin e Shpërfytyrimit të Krishtit dhe po ashtu të luten për shëndet dhe begati. Fëmijët i kanë mësuar se kjo është koha e bilancit dhe e ndryshimit të brendshëm – para se të ndryshojë natyra.



Zakoni më i përhapur lidhur me Metamorfozën e Shpëtimtarit është bekimi i rrushit. Rrushi i parë i pjekur çohet në kishë ku prifti e bekon atë. Pas kësaj rrushi shpërndahet mes familjarëve. Bekimi i rrushit është momenti kyç – nga rrushi prodhohet vera, e cila simbolizon gjakun e Jezu Krishtit. Në traditat bullgare nuk lejohet të hahet rrushi para liturgjisë kishtare kushtuar Metamorfozës së Shpëtimtarit. Te bullgarët në verilindje ekziston besimi lokal se nuk lejohet të hahet rrush i kuq dhe shalqi të kuqe. Ndryshe, në fytyrë dalin pika. Në disa rajone në vend të rrushit në kisha çohen manaferra. Besohet se Djalli ka krijuar manaferrat për t’i joshur njerëzit që të hanë së pari manaferra dhe jo rrush, i cili është fruta e parë e Zotit.

Përgatiti në shqip: Anna Kapitanova


Më shumë nga rubrika

Fshati Kurtovo Konare fton në festivalin tradicional të lutenicës

Edhe këtë vit, adhuruesit e lutenicës së sapopërgatitur do të kenë mundësinë ta shijojnë këtë kryevepër të shijshme kulinarie në veprimtarinë tradicionale ku ajo është në qendër të vëmendjes – “Festivali Kurtovo Konare”. Programi përfshin një repertor..

botuar më 25-09-13 6.55.PD

Festa e Bukës, Këngës dhe Vallëzimit në qytetin Silistra

Edicioni i gjashtë i Festës së Bukës, Këngës dhe Vallëzimit, me një ekspozitë bukësh dhe prodhimesh të bukës nga Vatrat e Kulturës në komunën e Silistrës, do të mbahet më 12 shtator në orën 18:00 në sheshin “Liria” të qytetit. Programi përfshin..

botuar më 25-09-12 6.10.PD

Krutmaç – dashuri me kafshatën e parë në fshatin Krepost

Fshati Krepost, komuna e Dimitrovgradit, do të shndërrohet në kryeqytetin kulinar të traditave më 7 shtator 2025, kur do të mirëpresë një nga ngjarjet më aromatike të kulinarisë bullgare – Festa e Krutmaçit. Bëhet fjalë për një djathë autentik bullgar, i..

botuar më 25-09-07 8.20.PD